پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٩٥ - فعاليت مأمون در سه جبهه

رهبرى امامان اهل بيت عليهم السّلام را پذيرفته بودند؛

٢. معارضان حاكميت كه جنگ مسلحانه را راه‌كارى مناسب براى سرنگونى حاكميت و برپايى حكومت اسلامى مناسب مى‌ديدند، مانند قيام ابو السرايا؛

٣. مؤمنان آگاه و آشنا با رهبرى مشروع و مقبول كه ياران امام رضا عليه السّلام بودند.

فعاليت مأمون در سه جبهه‌

مأمون براى چيره شدن بر سه حالت ياد شده و از پاى درآوردن آن‌ها، هوشمندانه سياست چند مرحله‌اى در پيش گرفت، به اين شرح:

١. رويارويى با انقلابيون دوستدار خاندان رسالت و از ميان برداشتن آنان با ابزار نظامى. در روزگار مأمون، ابو السرايا قيام كرد و كار او بالا گرفت.

ابو السرايا مردم را به سوى يكى از افراد خاندان رسالت فرا مى‌خواند. سرانجام در مصاف با سپاه مأمون كه تحت فرماندهى حسن بن سهل بود، سپاه مأمون پيروز و ابو السرايا كشته شد.

٢. در كنترل درآوردن گرايش و تمايل توده مردم به خاندان رسالت.

براى رسيدن به اين هدف مأمون ابزار سياسى فوق‌العاده كارآمدى به كار گرفت. او با بيعت گرفتن براى امام رضا عليه السّلام به عنوان ولى‌عهد و نيز تظاهر به دوستى اهل بيت بر آن بود تا گرايش مردمى را خدشه‌دار سازد. براى رسيدن به اين هدف مى‌بايست امام رضا عليه السّلام را از مدينه به خراسان بياورد. اين بود كه شخصى به نام «جلودى» براى آوردن شمارى از علويان به مدينه فرستاد.

گماشته مأمون به مدينه رفت و شمارى از علويان كه امام رضا عليه السّلام نيز در ميان‌