پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٤٠ - تفسير و تأويل قرآن كريم

آسمان‌ها و زمين از آن خداست و شما جز خدا سرورى و ياورى نداريد؟

امام جواد در تفسير دو آيه ياد شده فرموده است: «هر آيه‌اى را نسخ كنيم» به اين معناست كه آن را از ميان برمى‌داريم و «يا آن را به [دست‌] فراموشى بسپاريم»؛ يعنى اصل آن را زدوده، از حافظه‌ها و يادها و نيز از قلب محمد- پاك مى‌گردانيم، چرا كه خداوند خطاب به پيامبرش فرموده است: «سَنُقْرِئُكَ فَلا تَنْسى‌* إِلَّا ما شاءَ اللَّهُ إِنَّهُ يَعْلَمُ الْجَهْرَ وَ ما يَخْفى‌»[١] ما به زودى [آيات خود را] بر تو خواهيم خواند، تا فراموش نكنى. جز آنچه خدا خواهد» كه تفسير اين آيه چنين است كه:

اگر خداوند بخواهد آن را به فراموشى بسپارد، از ياد و خاطر تو مى‌زدايد.

تفسير اين قسمت از آيه كه مى‌فرمايد «بهتر از آن را مى‌آوريم» اين است كه: چيزى جايگزين آن مى‌كنيم كه براى شما بهتر باشد.

آن‌گاه امام جواد عليه السّلام فرمود: مورد دوم كه جايگزين حكم نخستين است پاداش بيشترى براى شما دارد و مصلحتى برتر از آيه نسخ شده يا همانند آن براى شما دارد و بدين معناست كه: هرچه را منسوخ يا تبديل كنيم بى‌ترديد مصالح شما را در نظر داريم.

[سپس امام عليه السّلام فرمود:] خداوند خطاب به محمد صلّى اللّه عليه و آله و سلم فرمود: «مگر ندانستى كه خداوند بر هركارى تواناست؟». اين بدان معناست كه خداوند تواناست و مى‌تواند [هرچه را بخواهد] منسوخ كند.

در دنباله آيه مى‌فرمايد: «مگر ندانستى- اى محمد- كه فرمانروايى آسمان‌ها و زمين از آن خداست؟ « [پس‌] همو به تدبير، [اداره و] مصالح آن‌ها آگاه است و هموست كه با علم خود به تدبير امور شما مى‌پردازد «و شما جز

[١] . اعلى/ ٦- ٧.