پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٣٨ - حكمت عملى

تقويت ساختار تربيتى‌

بالندگى اخلاق اسلامى در افراد و جامعه از موارد اساسى بود كه حضرت امام جواد عليه السّلام توجه فوق‌العاده به آن ابراز مى‌نمود. حضرتش در راستاى پرورش امت اسلامى احاديث پدران خود، به ويژه امير المؤمنين عليه السّلام را كه سرشار از مفاهيم و آموزه‌هاى تربيتى است براى امت باز مى‌گفت. در اين مجال گفته‌هاى امام جواد عليه السّلام و برخى از آنچه از پدرانش به عنوان اصول توجيهى و هدايتگرانه براى امت بيان مى‌كرد، مرور مى‌كنيم.

حكمت عملى‌

امام جواد عليه السّلام بر آن بود تا شيعيان را با ضرورت اتكاى بر حكمت در مرحله عمل و لحاظ داشتن نقش زمان در روشن شدن مسائل آشنا كند. از نظر حضرتش تمام امور بايد در فرصت‌هاى مناسب و درخور، عملى شوند و بى‌توجهى به اين امر، عمل و برنامه تدارك ديده شده به سامان نرسيده، خنثى مى‌شود. آن حضرت در اين‌باره فرموده است: «اظهار الشي‌ء قبل أن يستحكم مفسدة له»؛[١] آشكار كردن چيزى (كارى، طرحى و برنامه‌اى) را پيش از آن‌كه قطعى شود (در آستانه تحقق گيرد) و استحكام يابد، مايه تباهى [و عدم توفيق‌] آن خواهد شد.

در رهنمودى ديگر يادآورى مى‌كند كه سختى‌ها و آزمون‌ها، همانند بيمارى دوره‌اى دارند كه بايد آن را پشت‌سر گذارند و نمى‌توان از زمان آن كاست. البته حضرتش در اين رهنمودها بر آن نبود تا از چاره‌جويى براى‌

[١] . تحف العقول/ ١٤٥٧.