پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٤٧ - فلسفه و علل تشريع احكام

ديگر موارد (حج قران و حج إفراد) دانسته‌اند. آنان اين روايت را مستند فتواى خويش قرار داده‌اند كه: «ابو جعفر عليه السّلام مى‌فرمود: آن‌كس كه از عمره تمتع به حج برود [پاداش او] برتر از كسى است كه حج مفرد به جاى آورده و قربانى را به مكه مى‌برد.

او مى‌گفت: هيچ عملى براى حاجى از عمره تمتع برتر نيست.[١]

فلسفه و علل تشريع احكام‌

از ديگر مواردى كه امام جواد عليه السّلام بدان پاسخ داد و براى همگان روشن نمود، علت تشريع پاره‌اى از احكام شرعى بود، از جمله اين‌كه «محمد بن سليمان» دليل اين‌كه عده زنان مطلّقه سه ماه، يا سه بار حيض شدن است، اما عده زن شوهر مرده چهار ماه و ده روز است، از امام جواد عليه السّلام پرسيد. آن حضرت در پاسخ فرمود: «اين را شرع مقرر كرده است كه زن مطلقه سه «قرء» (پاك شدن از حيض) پشت سر گذارد به جهت اطمينان از عدم باردارى است.

در مورد اين‌كه عده زن شوهر مرده [چهار ماه و ده روز است، بدان‌كه‌] خداوند متعال براى [به نفع‌] زنان شرطى مقرر داشته كه از سر طرفدارى نبوده و بر ايشان شرطى معين فرموده، ولى از سر ستم نبوده است. حضرت احديت آن جا كه براى (به نفع) زنان حكم صادر كرده، در باب محروميت از حق همخوابگى است كه زمانى معين نموده، مى‌فرمايد: «لِلَّذِينَ يُؤْلُونَ مِنْ نِسائِهِمْ تَرَبُّصُ أَرْبَعَةِ أَشْهُرٍ فَإِنْ فاؤُ فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ»؛[٢] براى كسانى كه به ترك همخوابگى با زنان خود، سوگند مى‌خورد (ايلاء)، چهار ماه انتظار و مهلت است».

از اين‌رو مرد نمى‌تواند بيش از چهار ماه «ايلاء» (ترك همخوابگى)

[١] . همان/ ٤٣٠.

[٢] . بقره/ ٢٢٦.