پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٩٦ - ١ اهل بيت عليهم السلام و رهبرى الهى

تقويت مى‌كرد.

موضوع ديگرى كه منش و رفتار بنى عباس را به طور عام و مأمون را به ويژه، تحت تأثير مى‌گذارد، نگرانى آنان از قضيه امام موعود بود كه طبق وعده خداوند به امت‌ها امام موعود مى‌بايست حق را سامان دهد، پراكندگى‌ها را به جمعيت تبديل كند و بر اركان و بنيان ستم و سركشى سركشان فايق آيد.

پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله امام موعود مهدى منتظر (عجل اللّه تعالى فرجه) را با نام و نسب به همگان معرفى كرده، ويژگى‌ها و اوصاف و علايم او را برشمرده، او را نهمين فرزند از نسل امام حسين عليه السّلام خوانده، از رهبرى جهان‌شمول او سخن گفته بود و ظالمان را از آمدن او بيم و مؤمنان و مستضعفان را مژده رسيدن عدالت مجسم مى‌داد. چنين پيشگويى‌هايى اگر از طالع‌بينى عادى نقل مى‌شد، آرامش روانى حاكمان ستمگر را به سرگشتگى و ناآرامى مبدل مى‌كرد، چه رسد به اين‌كه هشدار از سوى پيامبرى نقل مى‌شد كه با مبدأ وحى ارتباط داشت و براساس آنچه بدو وحى مى‌شود سخن مى‌گفت. از جهت ديگر آنان كه هماره در پى وسيله و راه‌كارى بودند تا قدرت خود را تثبيت كنند و براى رويارويى با هر خطر احتمالى هزاران تدبير مى‌انديشيدند، حال كه خطر بزرگ را در چند قدمى خود مى‌ديدند ديگر چه جاى بى‌تفاوتى بود!

پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله دوازده جانشين خود را- كه از اهل بيت عليهم السّلام بودند- به نام برشمرده بود همگى از قريش و از فرزندان على بن ابى طالب بودند و آنچه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله مى‌فرمود، تا آن لحظه تحقق يافته بود و اينك هشتمين جانشين پيامبر صلّى اللّه عليه و آله، يعنى امام رضا عليه السّلام و پنجمين فرزند امام حسين عليه السّلام حضور عينى داشت. عباسيان نيز براى حفظ بقاى خود از هيچ كوششى دريغ نمى‌كردند. لذا بعيد به نظر نمى‌رسد كه دستگاه حاكم در تلاش بود تا به وسيله عناصر وابسته‌