پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٩٧ - ٥ طب در ميراث امام جواد عليه السلام

مى‌توان از حجامت و فصد (رگ گشودن) نام برد كه دانش پزشكى روز آن را در درمان بيمارى يا درمانى مكمل براى رسيدن به سلامتى و تندرستى راه كارى اساسى مى‌داند و اين بهترين گواه بر ادعاى ماست.

بسيارى از دانشمندان و خاورشناسان در تحقيقات و مطالعات خود حقايق و اخبار رسيده از آن معصومان عليه السّلام را پذيرفته، يكصدا آيه‌ ... كُلُوا وَ اشْرَبُوا وَ لا تُسْرِفُوا ...؛[١] بخوريد و بياشاميد، و [لى‌] زياده‌روى مكنيد» را جامع اصول طب دانسته‌اند.

به جاست به اختصار تعريفى از فصد و حجامت داشته باشيم. در روزگاران گذشته، عمل فصد به وسيله نيشتر و با گشودن رگ انجام مى‌شد، اما امروزه و با وجود امكانات پيشرفته، اين كار به وسيله سرنگ و از طريق وريد انجام مى‌گيرد. مقدار خونى كه در فصد گرفته مى‌شود ٣٠٠- ٥٠٠ ميلى‌ليتر است و بايد اين عمل خيلى سريع صورت گيرد و در نهايت از مقدار خون مى‌كاهد و بايد خون جديد توليد شود. در مقابل فصد كه خون هرچه باشد- خواه سالم خواه غليظ و فاسد- گرفته مى‌شود، عمل حجامت قرار مى‌گيرد كه با ابزار مكنده، خون غليظ و ناسالم را از مويرگهاى گسترده در بدن مى‌گيرند.

در اين روش، بدن انسان مقدار اندكى از خون را از دست داده و در عوض حجامت، گردش خون را فعال كرده، آن را از زوايد موجود در خون پاك مى‌كند و آن‌سان كه فصد باعث ضعف بدن مى‌شود، نيست. از ديرباز حجامت به عنوان ضرورتى موسمى و راه‌كارى موفق براى پيشگيرى از سكته قلبى، لخته شدن خون و پاره شدن رگ‌هاى مغز به كار مى‌رفته است.

[١] . اعراف/ ٣١.