دائرة المعارف بزرگ اسلامی - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ١٨ - ابن بزاز

ابن بزاز

اِبْنِ بَزّاز، پسر اسماعيل‌ بن‌ حاجی‌ محمد اردبيلی‌ (زنده‌ در ٧٥٩ ق‌/ ١٣٥٨ م‌)، از دراويش‌ توكلی‌. نام‌ وی‌ را توكل‌ (حاجی‌ خليفه‌، ٢/ ١٠٨٠) و توكلی‌ (تربيت‌، ٢٣٤؛ مشكور، ٢١٧؛ كسروی‌، «نژاد و تبار صفويه‌»، ٢/ ٣٦١) ذكر كرده‌اند (قس‌: آقابزرگ‌، ١٥/ ٥٠). از زندگانی‌ وی‌ اطلاعی‌ در دست‌ نيست‌، فقط می‌دانيم‌ كه‌ از مريدان‌ شيخ‌ صدرالدين‌ موسی‌، پسر و جانشين‌ شيخ‌ صفی‌الدين‌ اردبيلی‌، بوده‌ و كتاب‌ با ارزش‌ اسس‌ المواهب‌ السنبة فی‌ المناقب‌ الصفوية را كه‌ بيشتر به‌ صفوة الصفا (ه‌ م‌) شهرت‌ دارد، در حالات‌ و سخنان‌ و مناقب‌ و كرامات‌ شيخ‌ صفی‌الدين‌ تأليف‌ كرده‌ است‌ (ابن‌بزاز، ٥-٦؛ قس‌: كسروی‌، «شيخ‌ صفی‌ و تبارش‌»، ٥٨؛ نيكيتين‌، ٢٧٣).

مآخذ

آقابزرگ‌، الذريعة؛
ابن‌ بزاز، صفوة الصفا، بمبئی‌، ١٣٢٩ ق‌/ ١٩١١ م‌؛
تربيت‌، محمدعلی‌، دانشمندان‌ آذربايجان‌، تهران‌، ١٣١٤ ش‌؛
حاجی‌ خليفه‌، كشف‌ الظنون‌، استانبول‌، ١٩٤٣ م‌؛
كسروی‌، احمد، «شيخ‌ صفی‌ و تبارش‌»، كاروند، تهران‌، ١٣٥٢ ش‌؛
همو، «نژاد و تبار صفويه‌»، آينده‌، تهران‌، ١٣٥٦ ش‌؛
مشكور، محمدجواد، نظری‌ به‌ تاريخ‌ آذربايجان‌، تهران‌، ١٣٤٩ ش‌؛
نيكيتين‌، بازل‌، «تجزيه‌ و تحليل‌ از صفوة الصفا»، ترجمۀ باقر اميرخانی‌، مجلۀ دانشكدۀ ادبيات‌ تبريز، س‌ ١٢، شم‌ ٣، پاييز ١٣٣٩ ش‌.

صمد موحد