دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٦١ - ميزان اعتبار زيارت دوم(مشهور به«زيارت شهدا»)

روايى خويش باشد. بنا بر اين، او مى‌خواهد بگويد كسانى كه اين احاديث را براى وى نقل كرده‌اند يا در كتب خود نوشته‌اند، مورد وثوق هستند، نه اين كه همه كسانى كه در سلسله اسناد احاديث كتاب وى (المزار الكبير) آمده‌اند، مورد وثوق او باشند.

٢. وقتى برخى از راويانِ كتاب‌هايى مانند الكافى (با آن همه دقّت مؤلّف آن)، ثقه نيستند، بعيد به نظر مى‌رسد مؤلّفى ادعا كند كه همه راويان كتاب او، مورد وثوق او هستند.

٣. بر فرض كه از عبارت ياد شده، استنباط شود كه ابن مشهدى، همه راويان كتاب المزار الكبير را توثيق كرده است، با توجّه به اين كه وى از متأخّرانْ محسوب مى‌شود، قطعاً توثيق او هم بر پايه حدس و نظر بوده و از اعتبار لازم، برخوردار نيست.

بر اين اساس، هر چند مورد وثوق بودن مشايخ ابن مشهدى، موجب اعتبار نِسبى احاديث كتاب اوست، ليكن اين اعتبار، به گونه‌اى نيست كه بتوان با اطمينان، زيارت‌نامه ياد شده را به طور مستقيم، به امام زمان عليه السلام نسبت داد. لذا به كسانى كه «زيارت ناحيه مقدّسه» را بازگو مى‌نمايند، توصيه مى‌شود كه آن را مستقيماً به امام زمان عليه السلام نسبت ندهند؛ بلكه آن را به نقل از كتاب المزار الكبير، از ناحيه مقدّسه، گزارش نمايند.

گفتنى است در باره كتاب ابن مشهدى، نكات ديگرى نيز هست كه در اين مختصر، فرصت پرداختن به آنها نيست.

ميزان اعتبار زيارت دوم (مشهور به «زيارت شهدا»)

اين زيارت‌نامه نيز منسوب به ناحيه مقدّسه است؛ ليكن به «زيارت شهدا» مشهور است. در اين باره نيز چند نكته، قابل توجّه است: