دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٤٥٧ - ١٠/ ٣ دجال در احاديث اهل سنت
عنوان «آنتى كرايست»[١] يا «مخالفان مسيح»، در كتاب مقدّس آمده است. در انجيل يوحنا سه بار از دجّال نام برده شده است.[٢] نظريههاى گوناگونى هم در مسيحيت در باره حقيقت آن بيان شده است؛[٣] امّا همه آنها در اين كه دجّال پديدهاى انحرافزا و فتنهآفرين است، اتفاق نظر دارند.
١٠/ ٣. دجّال در احاديث اهل سنّت
اين پديده در آموزههاى اسلامى بر پايه پيشگويىهايى در احاديث است كه در آينده، پيش خواهد آمد. غالب احاديث اين موضوع در مصادر اهل سنّت آمدهاند.[٤] ابن حمّاد (م ٢٩٩ ق)، محدّث سنّى مذهب، در مهمترين كتابى كه دربردارنده حوادث آخر الزمان است، هفت باب از كتاب الفتن خود را به دجّال اختصاص داده و دهها خبر در باره او آورده است، اگر چه در ديگر مصادر حديثى اهل سنّت هم احاديث دجّال وجود دارد.[٥]
غالب عالمان اهل سنّت دجّال را شخص معينى دانستهاند كه مشخّصات او در احاديث آمده و او در آخر الزمان، ظهور خواهد كرد؛[٦] امّا كسانى هم هستند كه اوصاف دجّال را در احاديث اشاره به شخص معينى نمىدانند.[٧]
مضامين اين احاديث از نظر اوصاف دجّال و نيز كارهايى كه انجام مىدهد، مختلف است. در برخى از اين احاديث، عنوان «مسيح» بر دجّال اطلاق شده است.
[١].antichrist در دايرة المعارف كاتوليك.
[٢]. كتاب مقدس، انجيل يوحنا.
[٣]. ر. ك: دايره المعارف كاتوليك.
[٤]. ر. ك: منتخب الأثر فى الإمام الثانى عشر: ج ٣ ص ١٠٣- ١١١.
[٥]. ر ك: المسند: ج ١ ص ٢٤٢ و ٢٩٨ و ج ٢ ص ٩٥ و ١٠٤ و ج ٤ ص ٧- ٦ و ج ٥ ص ١٤٥ و ٣٨٩، صحيح مسلم: ج ١ ص ١٣٨ و ج ٨ ص ١٨٠- ١٧٩ و ١٩٥، سنن الترمذى: ج ٤ ص ٥٠٧ و ٥٠٨ و ....
[٦]. منتخب الأثر: ج ٣، ص ٢٨٤- ٢٨٨.
[٧]. تفسير المنار: ج ٣ ص ٣١٧.