دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٤٣٢ - ٩ مهمترين علائم ظهور

گفتم: آيا ممكن است در امر حتمى، بدا پيش آيد؟ فرمود: «آرى». گفتم: مى‌ترسم در باره قائم هم بدا حاصل شود. فرمود: «نه! قائم، وعده الهى است و در آن، تخلّف نمى‌شود».[١]

اين حديث با آنچه در قرآن آمده است كه: «خداوند براى هر امرى زمانى مقرر كرده و هر چه را بخواهد، محو مى‌كند يا برقرار مى‌سازد و حكم اصلى نزد اوست»[٢] سازگار و موافق است؛ چه آن كه حكم محو و اثبات براى همه حوادثى كه زمان‌بردارند، عموميت دارد و اين حوادث، عبارت اند از: همه آنچه در آسمان‌ها و زمين و ما بين آنها هست.[٣]

ر. ك:

ص ٢٢٣ (امكان بدا در نشانه‌هاى ظهور، حتى در موارد قطعى)

و ج ٨ ص ١٧٩ (آيا در وقت قيام بدا رخ داده است).

٩. مهم‌ترين علائم ظهور

گفتيم كه شمار علائم ظهور ذكر شده در احاديث معتبر، غير معتبر، آثار صحابه و تابعيان و متون تاريخى، فراوان است. اختلاط اين علائم با اشراط الساعة و فتن و ملاحم نيز سبب ابهام بيشتر آنها شده است. در اين مجموعه، تنها علائم ظهورى كه در احاديث بدانها اشاره شده، مورد توجّه است و اولويت‌بندى و اهميت آنها نيز بر اساس تأكيد احاديث و كثرت اين علائم، صورت گرفته است. مهم‌ترين اين نشانه‌ها، عبارت اند از: نداى آسمانى، خروج دجّال، خروج سفيانى، كشته شدن نفْس زكيه، خسف در منطقه بيدا، خروج يمانى، خروج خراسانى و خروج حسنى.

البته اين اهميت و شهرت، به معناى صحّت همه آنها نيست، چنان كه خروج خراسانى، نشانه‌اى است كه اگر چه در دوره معاصر، شهرت يافته و زبانزد خاص و عام شده و به عنوان نشانه‌اى قطعى براى ظهور تلقى مى‌شود، با اين حال، احاديث‌

[١]. ر. ك: ص ٢٢٣ ح ١٢٨٣.

[٢]. لِكُلِّ أَجَلٍ كِتابٌ يَمْحُوا اللَّهُ ما يَشاءُ وَ يُثْبِتُ وَ عِنْدَهُ أُمُّ الْكِتابِ‌( رعد: آيه ٣٨ و ٣٩).

[٣]. الميزان: ج ١١ ص ٣٧٩.