دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٤١٣ - ١ معناى علامت

پژوهشى در باره علائم ظهور

براى ظهور امام مهدى عليه السلام نشانه‌ها و علائمى در احاديث، بيان شده است كه آگاهى از آنها براى شناخت حقّانيت مدّعى مهدويت، ضرورى است. تحليل و شناخت علائم معتبر، نيازمند بررسى دقيق آنهاست. در اين نوشتار، به تبيين نكات مهمى در باره اين نشانه‌ها خواهيم پرداخت.

١. معناى علامت‌

تعبير «نشانه» يا در عربى، «علامت» و جمع آن، «علائم»[١] و در منابع قديمى، «آيه» و جمع آن «آيات»،[٢] با اضافه به ظهور، در باره اتفاقاتى در مقدّمه ظهور مهدى عليه السلام به كار رفته است.

كلمه علامت يا آيه به معناى نشانه و چيزى است كه بر مطلبى راه‌نمايى و دلالت كند[٣] و موجب شناخت آن شود.

واژه علامت، تنها يك بار به صورت جمع، با تعبير «علامات» در قرآن به كار رفته‌

[١]. كلمه علائم، عربى نيست و در فارسى به عنوان جمع علامت به كار مى‌رود( ر. ك: لغت‌نامه دهخدا: ذيل« علامت»، فرهنگ عميد: ذيل« علائم»).

[٢]. در كتاب الغيبه نعمانى( ص ٢٦١) در دو حديث، كلمه آيه ذكر شده است. در الغيبة طوسى( ص ٤٤٤) كلمه‌آيه چندين بار در يك حديث به كار رفته و در كتاب الفتن ابن حماد( ص ١٥٠، ١٥١ و ١٥٣) در كلام صحابه.

[٣].( لغت‌نامه دهخدا).