فوق‌العاده حساس، یکدفعه اینها را به این فکر انداخت که اگر ما امروز مسلمان شویم، فردا مجبوریم با این کور و شل‌ها در یک جا بنشینیم. یعنی ]آمدن او[ تمام این مذاکرات را بهم می‌ریخت.

بنابراین، اعراض پیغمبر اکرم و ناراحت شدن ایشان (اگر مقصود آیات، ایشان باشند) نه به خاطر این بود که این فقیر است و آنها غنی هستند، بلکه به خاطر ]بی‌نتیجه ماندن[ یک تدبیر بود[١] . تمام اعراض پیغمبر از آن اعمی، لِلّه بوده است و تولّی او هم لِلّه بوده؛ بدون شک لِلّه و فی اللّه بوده. با همه اینها قرآن پیغمبر را برای همین عمل لِلّه و فی اللّه‌اش مورد عتاب قرار می‌دهد؛ یعنی ]تو حتی [این مقدار اهمیت را برای اینها قائل نباش، ادب تو باید این گونه باشد که وقتی این کور آمده و می‌گوید: اَقْرِئْنی وَ عَلِّمْنِی الْقُرْآنَ، همه برنامه‌هایت را بهم بریزی ]و به او بپردازی.[

اگر مطلب به این شکل باشد، چنین عتابی به پیغمبر مانعی ندارد و در قرآن از این گونه عتابها نسبت به پیغمبر اکرم زیاد داریم و اینها همه دلیل صداقت قرآن و اصالت وحی است. عرض کردیم که عایشه می‌گفت: فلان آیه که در قرآن آمده، برای مردم کافی است که بفهمند قرآن وحی بر پیغمبر است. یعنی، این که قرآن گاهی به شدت پیغمبر را مورد عتاب قرار می‌دهد، دلیل بر اصالت وحی است.

اگر کسی بگوید: مورد عتاب نمی‌تواند پیغمبر اکرم باشد بلکه مردی از بنی امیه بوده، می‌گوییم: در قرآن عتاب نسبت به پیغمبر در موارد دیگری وارد شده که در آنجا هیچ کس توجیه و تأویل نکرده. مثلا در یکی از جنگها عده‌ای از منافقین ضعیف‌الایمان آمدند خدمت حضرت و

[١] . خدای متعال به او اختيار داده بود كه خيلی از كارها را با تدبير خودش انجام دهد. اين گونه نبود كه پيغمبر همهكارها را به دستور وحی انجام دهد.