خِتامُهُ مِسْک از پایان آن، بوی مشک استشمام می‌شود. وَ فی ذلِک فَلْیتَنافَسِ الْمُتَنافِسونَ. («تَنافُس» به معنای رقابت کردن چند نفر برای به دست آوردن یک چیز است.) می‌فرماید: اگر انسانها بخواهند با یکدیگر رقابت کنند، این همان چیزی است که باید برای آن رقابت کرد و کوشش کرد و آن را به دست آورد. وَ مِزاجُهُ مِنْ تَسْنیمٍ. این رحیق یک چاشنی‌ای هم از آب دیگری دارد که آن آب نامش «تسنیم» است. آن آب چه آبی است؟ عَینآ یشْرَبُ بِهَا الْمُقَرَّبونَ. تسنیم، چشمه و آبی است که از «رحیق» خیلی بالاتر و برتر است و مقربین فقط و فقط از این چشمه معنویت می‌نوشند. اینجا باز اختلاف مقربین و ابرار روشن است.

مقصود از رحیق و تسنیم

حال سؤال این است که آیا مقصود از «رحیق» و «تسنیم» که در اینجا به عنوان دو آشامیدنی از آنها یاد شده است، فقط آشامیدنیهای جسمانی است (در این که در آن عالم نعمتهای جسمانی وجود دارد شک و تردیدی نیست) یا این که اینها کنایه است؟ جواب این است که اینها کنایه است و این تعبیراتِ «آشامیدن» و «آشامیدنی» تعبیراتی است که در مورد امور معنوی و روحی هم به اندازه امور جسمانی و مادی به کار برده می‌شود.

معنی آشامیدنی خالص

معنی این که ابرار آشامیدنیهایشان خالص است این است که در آن آشامیدنیها رگه‌هایی از اباطیل و اکاذیب و حرفهای مفت نیست؛ یعنی