فَاَمّا مَنْ اُوتِی کتابَهُ بِیمینِهِ. فَسَوْفَ یحاسَبُ حِسابآ یسیرآ. وَ ینْقَلِبُ اِلی اَهْلِهِ مَسْرورآ. وَ اَمّا مَنْ اُوتِی کتابَهُ وَراءَ ظَهْرِهِ. فَسَوْفَ یدْعوا ثُبورآ. وَ یصْلی سَعیرآ. اِنَّهُ کانَ فی اَهْلِهِ مَسْرورآ. اِنَّهُ ظَنَّ اَنْ لَنْ یحورَ. بَلی اِنَّ رَبَّهُ کانَ بِهِ بَصیرآ[١] .

در اینجا مردم را تقسیم می‌کند[٢] به دو قسم: مردمی که نامه‌های عمل آنها از طرف راستشان به آنها داده می‌شود و مردمی که نامه‌های عملشان را از جانب چپ دریافت می‌دارند.

مقرّبین حسابرسی ندارند

در اینجا برای مفسرین سؤالی مطرح شده و آن اینکه قرآن معمولا مردم را به سه دسته تقسیم می‌کند، به تعبیر سوره واقعه: اصحاب المیمنه و اصحاب المشئمه و السابقون السابقون، و به تعبیر سوره مطفّفین: فجّار و ابرار و مقرّبون؛ آیا اینجا که فرموده: بعضی از مردم از جانب راستشان کتابهایشان داده می‌شود و بعضی از جانب چپ، آن طبقه پیشرو (مقرّبین) را ذکر نکرده است یا اینکه آنها هم کتابشان از طرف راست داده می‌شود و در این جهت با اصحاب الیمین یکی هستند؟ بعضی گفته‌اند: مقربین با اصحاب الیمین در این جهت شریکند، ولی بعضی دیگر می‌گویند: این آیه در مقام حصر نیست و فقط این دو گروه را ذکر کرده و از گروه دیگر نامی نبرده؛ چون سخن درباره افرادی است که آنها را به پای میزان حساب می‌آورند و به حسابِ اعمالشان رسیدگی می‌کنند و مقربین از کسانی هستند که اساسا فوق این مطلب هستند و اصلا حسابی ندارند؛ یعنی

[١] . انشقاق / ٧ ـ ١٥.

[٢] . اين تقسيم ]با تعبيرهای مختلفی[ در سوره‌های اسراء، حاقّه، واقعه و مطفّفين نيز آمده است.