«مرقوم، گاهی به نوشته‌ای که با خط درشت نوشته شده باشد گفته می‌شود و گاهی به نوشته‌ای که روشن و واضح نوشته شده باشد[١] ». این دو معنا هر دو به یک معنا برمی‌گردد، چون در آن جایی هم که «مرقوم» به خط درشت اطلاق می‌شود، از جهت خوانا بودن است. در آیه کتابٌ مَرْقومٌ، مفسرین بیشتر معنی دوم را انتخاب کرده‌اند، یعنی «نوشته‌ای است خوانا». «خوانا» یعنی انسان درست می‌تواند بفهمد که ماهیت آن نوشته چیست، مثلا این عمل[٢] چه عملی است، با چه نیتی انجام شد، کی انجام شد، ریشه‌اش چه بود، هدف و غرضش چه بود؛ یعنی تمام جزئیات عمل انسان معلوم است و خلاصه عمل انسان در آنجا، یک عمل و نوشته فوق‌العاده خواناست.

درباره ابرار هم عین همین مطلب را می‌فرماید. کلّا اِنَّ کتابَ الاَْبْرارِ لَفی عِلِّیینَ نوشته ابرار و سرنوشت ابرار که همان عمل ابرار است، در علیین است. وَ ما اَدْریک ما عِلّیونَ. تو چه می‌دانی که علیون چیست! البته وقتی مخاطبْ پیغمبر است، مقصودْ همه مردم هستند. یعنی شما چه می‌دانید که علیون چیست! چیزی که در عالَمِ بعد از این عالم است، برای مردم این عالم توصیف کردنی نیست. مثل این است که بخواهند برای جنینی که در رحم است آنچه را که در این دنیاست توصیف کنند. کتابٌ مَرْقومٌ نوشته‌ای است واضح، روشن و خوانا.

شهود مقرّبین

یشْهَدُهُ الْمُقَرَّبونَ. مقربین کتاب و نوشته ابرار را شهود و معاینه می‌کنند. از اینجا انسان می‌فهمد که مقربین مقام بالاتری از ابرار دارند. همان طور که

[١] . يعنی خوانا باشد.

[٢] . ]قبلا بيان شد كه «نوشته» يعنی عمل.[