توازن. (همان‌طور که گفتیم تسویه این است که هر چیزی در جای خودش قرار بگیرد به گونه‌ای که اعوجاج و کجی دیده نشود، و تعادل و توازن یعنی هر چیزی به اندازه خودش باشد.) می‌فرماید: ای انسان! اگر در این امور فکر کنی، می‌بینی که این خدای کریم توست که خلقت تو را به این شکل به وجود آورده.

فی اَی صورَةٍ ما شاءَ رکبَک. در هر صورتی که خودش بخواهد تو را ترکیب می‌کند و می‌سازد[١] . یعنی اراده او مقهور امر دیگری نیست. البته اراده او بر طبق حکمت جریان پیدا می‌کند و کمال اراده در این است که بر طبق حکمت جریان پیدا کند، اما این که اراده، حکیمانه باشد یک مطلب است و این که اراده، محدود باشد و مقهور شیء دیگری باشد امر دیگری است.

فرق اراده مقهور و اراده حکیمانه

مثلا در بعضی کارها اراده ما مقهور است؛ یعنی نمی‌توانیم جز این بکنیم و چون چنین است چاره‌ای نداریم از این که این کار را انجام بدهیم. فرض کنید می‌خواهیم از جایی به جایی برویم. آن چیزی که ما اراده کرده‌ایم این است که اگر الان در خانه خودمان هستیم، ده دقیقه دیگر در جای دیگری باشیم، ولی اراده ما مقهور به این است که برای رسیدن به آن مکان وسیله‌ای انتخاب کنیم و مقداری زمان صرف کنیم.

ولی گاهی مقهوریت نیست، بلکه حکمت است. مثلا من در سخن گفتن خودم می‌توانم یکی از چند صورت را انتخاب کنم: می‌توانم فریاد بکشم که صدایم تا چند خانه آن طرف‌تر برود، یا چنان آرام صحبت کنم

[١] . يعنی جمع و جور می‌كند.