عَلی اَدْبارِها[١] . بعضی از افراد حالتشان در قیامت (که همان انعکاس حالتشان در دنیاست) این است که رویشان به طرف پشت است[٢] . اینها از آن اصحاب شمال‌هایی هستند که دیگر اصلا رویشان به طرف خیر و بالا و یمین نیست. می‌فرماید: و اما آن کسی که کتابش از پشت سرش به او داده شود، فَسَوْفَ یدْعوا ثُبورآ. وَ یصْلی سَعیرآ فریاد فسوس و دریغ و واویلای او بلند است و به آتشی سوزان خواهد رسید.

اِنَّهُ کانَ فی اَهْلِهِ مَسْرورآ. اِنَّهُ ظَنَّ اَنْ لَنْ یحورَ. بَلی اِنَّ رَبَّهُ کانَ بِهِ بَصیرآ. برمی‌گشت در میان خاندان خودش ]در حالی که[ از جنایات خودش راضی بود به گمان اینکه حَوْری (یعنی رجوعی) به سوی خدا در کار نیست و با مردن، همه چیز پایان می‌پذیرد[٣] . نمی‌دانست پروردگاری دارد که بصیر به احوال اوست و آن پروردگار او را به سوی منزلی حرکت می‌دهد. نمی‌دانست که الان که در دنیاست مثل کسی است که در کشتی یا هواپیما سوار است؛ انسان وقتی که در کشتی سوار است و بیرون را نگاه نمی‌کند، نمی‌فهمد که این کشتی دائما در حال حرکت است و از مبدئی به مقصدی می‌رود. او خودش را نسبت به این چهار دیوار کشتی و اتاقها و اوضاع و افرادی که در این کشتی هستند و وضع ثابتی دارند می‌بیند. نمی‌داند که قدم به قدم به مقصد نزدیک می‌شود. نمی‌داند که این کشتی ناخدایی دارد که آن را به طرف سرمنزلی حرکت می‌دهد و چشم بینای این ناخدا تمام جزئیات اعمال او را می‌بیند.

[١] . نساء / ٤٧.

[٢] . مثل كسی كه سرش را از روی گردنش بردارند و به طرف پشت بگذارند، يعنی صورتش به طرف پشت باشد.

[٣] . اين همان آدمی است كه خودش می‌فهميد چقدر جنايتكار است ولی عقيده‌اش اين بود كه رجوع به خدايیوجود ندارد. در دنيا فكرش اين بود كه كی به كيه! اين حرفها يعنی چه؟! چهار روز اينجا هستيم بايد خوشباشيم و بزنيم و ببريم و بخوريم!