مضمون اشاره شده. [پیغمبر هم فرمود: من نیز به کرم خدا به سعادت می‌رسم. علی که مرد عملی بالاتر از او نداریم، عمل می‌کند و می‌گوید کرم خدا؛ نه اینکه عمل نکند و بگوید کرم خدا.

پس کرم خدا را نباید فراموش کرد؛ باید با عمل، کرم خدا را در یاد داشت. اگر کرم خدا نباشد، تمام اعمال ما با کوچکترین نعمتی که خدا به ما داده مکافات نمی‌کند[٢] . پس باید عمل کنیم و با عمل بگوییم کرم خدا، نه اینکه از عمل فرار کنیم و بگوییم کرم خدا.

در ادامه می‌فرماید: وَ اَقْطَعُ مُغْتَرٍّ مَعْذِرَةً. در میان مغرورهایی که عذرهایی می‌آورند، هیچ مغروری به اندازه انسان در اینجا، عذرش بریده و قطع نشده. خیلی عجیب است! حضرت در اینجا روی این آیه بسیار تکیه می‌کند که مبادا این آیه بهانه‌ای برای غرور و گریز از عمل قرار بگیرد.

لَقَدْ اَبْرَحَ جَهالَةً بِنَفْسِهِ[٣] (یعنی: اَعْجَبَ جَهالَةً بِنَفْسِهِ). می‌فرماید: این شخص به نفس خودش از روی جهالت اعجاب کرده. یعنی این، اسمش اتکاء به کرم خداست ولی اگر باطنش را بشکافی، یک خودخواهی است، چرا؟ (دلیلش خیلی واضح است) چون به همین آدمی که این حرف را می‌زند می‌گوییم[٤] : آیا کرم خدا اختصاص به تو دارد یا برای همه گناهکاران عالم است؟ اگر بگوید : کرم خدا برای همه مردم عالم است

[١] . انعام / ١٦. ]هر كس در آن روز از عذاب برهد همانا به رحمت خدا نائل گردد.[

[٢] . يك سال نماز و روزه نيابتی مگر چقدر قيمت دارد؟! دو هزار تومان می‌گيرند برای يك سال نماز و روزهنيابتی؛ اين كه ارزشی ندارد. اگر چشمت فی‌الجمله ناراحتی ببيند می‌روی آمريكا صد هزار تومان خرجشمی‌كنی.

[٣] . اين قسمت باز معنی ديگری می‌فهماند.

[٤] . با منطق با او حرف می‌زنيم.