سوم پیشروان و سابقان هستند که این گروه، مقرّبان‌اند. همچنین در بعضی دیگر از آیات قرآن، مثل آیاتی که در اواسط همین سوره واقعه[١] است، از «اصحاب المیمنة» و «اصحاب المشئمة» تحت عنوان «اصحاب الیمین» و «اصحاب الشِمال» یاد شده است.

ولی در آیات مورد بحث، همین سه گروه با تعبیرات دیگری ذکر شده‌اند. گروهی که در آنجا «اصحاب المشئمه» یا «اصحاب الشمال» نامیده شده است در اینجا «فجّار» نامیده شده است و گروهی که در آنجا «اصحاب المیمنه» یا «اصحاب الیمین» نامیده شده است در اینجا «ابرار» نامیده شده است و گروهی که در آنجا «سابقون» نامیده شده و بعد به «مقرّبون» توصیف شده است، در اینجا «مقرّبون» نامیده شده است. این تقسیم بندی مردم به این سه گروه، مکرر در قرآن مجید آمده است[٢] .

سجّین و علّیین

مطلب دوم، در مورد «سجّین» و «علّیین» است. در جلسه قبل عرض کردیم که «سجّین» بر وزن «فِعّیل» است و در زبان عربی این وزن افاده مبالغه می‌کند. مثلا یک وقت می‌گویند: «فلان کس شَرور است» یعنی ـ به اصطلاح ما فارسها ـ آدم شرّ و بدکاری است، و یک وقت می‌گویند: «فلان کس شِرّیر است» یعنی آدم فوق‌العاده بدکاری است. یا مثلا یک

[١] . آيه ٣٨ و ٤١.

[٢] . البته اين نكته را هم بايد يادآوری كنيم كه سابقون و مقرّبون گروهی هستند كه ضمن اينكه از ابرار هستنددارای درجه و مقامی بالاتر نيز هستند و بديهی است كه كسی كه دارای مقام بالاتر است مقام پايين‌تر را بهطريق اولی دارد. پس ابرار دو گونه‌اند: ابراری كه فقط ابرار محض هستند و ابراری كه به درجه بالاتری همرسيده‌اند كه همان درجه مقرّبين است.