در این آیات که امروز خواندیم از نقطه مقابلِ «فجّار» نام برده شده با عنوان «ابرار» و در مقابلِ آنچه که آنجا به نام «سجّین» آمده بود، در اینجا «علّیین» آمده است. در آنجا فرمود: کتاب فجّار در سجّین است و اینجا می‌فرماید: کتاب ابرار در علّیین است. در آنجا درباره اینکه «سجّین» چیست همین قدر فرمود که تو چه می‌دانی که سجّین چیست؟! کتابٌ مَرْقومٌ. در اینجا درباره اینکه علّیین چیست، همان کلمه کتابٌ مَرْقومٌ آمده است به اضافه کلمه دیگری که در آنجا نبود و آن اینکه در دنباله کتابٌ مَرْقومٌ می‌فرماید: یشْهَدُهُ الْمُقَرَّبونَ. بنابراین در مجموع، از سه گروه نام برده شده است: گروهی به نام «فجّار»، گروهی به نام «ابرار» و گروهی به نام «مقرّبین». در اینجا چند مطلب می‌خواهیم عرض کنیم.

مقرّبین، ابرار، فجّار

مطلب اول راجع به همین سه گروه است. این تقسیم سه‌گانه‌ای که در اینجا به طور اشاره[١] آمده است، در جاهای دیگر قرآن با تعبیرهای دیگری ذکر شده است. از جمله در اوایل سوره مبارکه واقعه می‌فرماید: فَاَصْحابُ الْمَیمَنَةِ ما اَصْحابُ الْمَیمَنَةِ. وَ اَصْحابُ الْمَشْئَمَةِ ما اَصْحابُ الْمَشْئَمَةِ. وَ السّابِقونَ السّابِقونَ. اُولئِک الْمُقَرَّبونَ[٢] . در این آیات، این سه گروه به این صورت بیان شده است : اَصْحابُ الْمَیمَنَةِ[٣] (راستها)، اَصْحابُ الْمَشْئَمَةِ (شومها، دارای شئامت‌ها)[٤] ، وَ السّابِقونَ السّابِقونَ. اُولئِک الْمُقَرَّبونَ گروه

[١] . يعنی به صورت تقسيم ذكر نشده ولی به اقسام اشاره شده است.

[٢] . واقعه / ٨ ـ ١١.

[٣] . اصحاب الميمنة معادل است با «ابرار» در آيات مورد بحث.

[٤] . قرآن در بسياری از جاها اين مطلب را بيان می‌كند كه شئامت هر كسی از خودش يعنی از عملش ناشیمی‌شود، كما اينكه يمن و ميمنت (از همان ماده يمن است) و بركت هر كسی از عمل خودش شروع می‌شود.پس كأ نّه مقصود از «اصحاب الميمنة» افراد پرخير و بركت هستند و مقصود از «اصحاب المشئمة» افرادپرشئامت.