«تو»ی پیغمبر می‌دانی یا نمی‌دانی، بلکه مقصود بیان عظمت مطلب است. وقتی می‌خواهیم مطلب را خیلی ]باعظمت جلوه دهیم می‌گوییم : [تو چه می‌دانی قضیه چیست! مثل این که شما به یک نفر بگویید: چه می‌دانی چه بود امروز! یعنی مطلب خیلی مهم و بزرگ بود.

وَ ما یدْریک لَعَلَّهُ یزَّکی چه می‌دانی تو! یعنی آیا حتما محرز شده بود که این شخص هرگز هدایت نمی‌شود؟ شاید برعکس باشد، آن کسی که هرگز پاک نمی‌شود همان مستغنی ثروتمند متکبر باشد و آن کسی که هدایت می‌شود این شخص باشد. کسی که آمده و می‌گوید: اَقْرِئْنی وَ عَلِّمْنِی الْقُرْآن، یک آدمی است که به پای خودش آمده تا به او قرآن یاد بدهند. اَمّا مَنِ اسْتَغْنی. فَاَنْتَ لَهُ تَصَدّی. وَ ما عَلَیک اَلّا یزَّکی. اما آن کسی که مستغنی و ثروتمند است، تو متصدی او هستی، یعنی مشغول به او هستی؛ برای این که می‌خواهی او را هدایت کنی. وَ ما عَلَیک اَلّا یزَّکی. او پاک بشود یا نشود، هدایت بشود یا نشود، بر تو نیست؛ یعنی تو پیغمبری و وظیفه‌ات ابلاغ و گفتن است، او می‌خواهد بپذیرد یا نپذیرد، تو مسئول نپذیرفتن او نیستی[١] .

[١] . سؤال : يعنی روی سخن اينجا عوض می‌شود؟ استاد: بله، روی سخن اينجا عوض می‌شود يعنی از قبيل «اِيّاكَ أعنی وَ اسْمَعی يا جارَةُ» است. اين يك مَثَلیاست در عرب و داستانش اين است كه شخصی از همسايه‌اش ناراحت بود، می‌خواست يك حرفهايی بزند،ولی اين حرفها را خطاب به شیء ديگری (انسان ديگری يا مرغی كه داشت) می‌گفت. بعد گفت: اِيّاكَ أعْنی وَاسْمَعی يا جارَةُ (مخاطب، زن است) يعنی: همسايه! مقصودم تو هستی، بشنو! در فارسی شايد تعبير نزديك بهاين مَثَل، اين باشد كه می‌گويند: «به در می‌گويم كه ديوار بشنود». در احاديث داريم كه «نَزَلَ الْقُرْآنُ بِاِيّاكَ أعْنیوَ اسْمَعی يا جارَةُ» قرآن بر اِيّاكَ أعْنی وَ اسْمَعی يا جارَةُ نازل شده؛ يعنی خيلی از آيات قرآن خطاب به پيغمبراست و مقصود، امت‌اند.