آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٢٠
عدل و توازن در خلقت انگشتان انسان
در خلقت انسان، انگشتان دست را در نظر بگیرید. انگشتی که کنارتر است و در برداشتن اشیاء نقش خاصی دارد، نسبت به دیگر انگشتانْ کوتاهتر ولی ستبرتر است و انگشتی که در آخر قرار دارد، نسبت به بقیه ظریفتر و کوچکتر است. مجموع این انگشتان، چه از نظر کوتاهی و بلندی و چه از نظر زیبایی و چه از نظر کاری که باید انجام دهند به گونهای خلق شده است که باید باشد[١] .
مثالی دیگر از عدل و توازن در خلقت انسان
مثال دیگر دندانهای انسان است. دندانهایی که در جلو دهان قرار گرفته کارشان بریدن و قطع کردن است و دندانهایی که در عقب قرار گرفته کارشان خرد کردن و نرم کردن است. قهرا حجم این دندانها به حسب کاری که باید انجام بدهند فرق میکند؛ دندانهای جلو (قواطع) باید ظریفتر و تیزتر باشد و مانند کارد ببُرد و دندانهای عقب (طواحن[٢] ) باید پهن باشد به طوری که بتواند غذا را خرد و نرم کند. حال اگر جای اینها عوض میشد به این صورت که دندانهای کرسی در جلو دهان قرار میگرفت و دندانهای قواطع در عقب، اولا کاری انجام نمیگرفت[٣] و ثانیا چقدر بدترکیب و بدگِل میشد.
این است که خدای متعال، هم به تسویه اشاره میکند و هم به عدل و
[١] . معنی ندارد كه بگوييم: «چرا اينها برابر نيستند و مختلفاند؟! بهتر اين بود كه مثل سربازها كه رديفمیايستند، انگشتان هم رديف، كنار هم قرار میگرفتند!» چون در اين صورت دست انسان، هم بدگِل بود و همكاری از آن ساخته نبود.
[٢] . يعنی آسياها.
[٣] . چون غذا اول بايد بريده شود و بعد آسياب شود. آسياب شدن به حسب طبيعی ]در مرتبه[ دوم است.