همین کلمه «اُمُّل» چه بدبختیهایی به وجود آورده است و چه زنهایی را از عفاف به فساد کشانده است! اگر از آنها بپرسی معنی این کلمه چیست، نمی‌دانند و همین قدر می‌گویند: اگر این طور بروم بیرون مسخره‌ام می‌کنند و می‌گویند تو عقب‌مانده و امّل هستی. این القائات و تلقینات خصوصا اگر با مسخره کردن همراه باشد، در اذهان مردم ساده‌دل و بالاخص در طبقه نسوان و نیز در طبقه جوانان به طور کلی، فوق‌العاده اثر دارد.

در این آیات، قرآن منظره‌ای از کار این مسخره‌کنندگان را نقل می‌کند. اِنَّ الَّذینَ اَجْرَموا کانوا مِنَ الَّذینَ امَنوا یضْحَکونَ. گروهی از مجرمان اینچنین بودند[١] که به اهل ایمان می‌خندیدند و آنها را مسخره می‌کردند. وَ اِذا مَرّوا بِهِمْ یتَغامَزونَ[٢] . و هر گاه که بر اینها عبور می‌کردند (یعنی از کنار اینها می‌گذشتند) با اشارات لب و لوچه و چشم و ابرو اینها را مسخره می‌کردند و زیر باران تحقیرهایشان می‌گرفتند[٣] . این برنامه روزشان بود. وَ اِذَا انْقَلَبوا اِلی اَهْلِهِمُ انْقَلَبوا فَکهینَ. شب وقتی برمی‌گشتند در میان خاندانشان، خوشحال بودند که نمی‌دانید امروز ما چطور اینها را مسخره و تحقیر کردیم و چقدر خندیدیم! وَ اِذا رَاَوْهُمْ قالوا اِنَّ هؤُلاءِ لَضالّونَ. وقتی که اینها را می‌دیدند می‌گفتند: بیچاره‌ها! گمراهها! راه گم کرده‌ها! (تنها به

[١] . در بعضی از ترجمه‌ها «كانوا» به غلط «هستند» ترجمه شده. «بودند» معنی استمرار می‌دهد بر خلاف«هستند»، و از «كانوا» ]استمرار فهميده می‌شود.[ در اينجا منظور اين است كه اينها كارشان مسخره كردن بود واين يك برنامه بود.

[٢] . باز اينجا «يتغامزون» مثل «يضحكون» مضارع و مفيد استمرار است.

[٣] . اين يك وسيله‌ای بود برای كوبيدن دين و اهل دين. شما ببينيد چند نفر پيدا می‌شوند كه در چنين شرايطیبتوانند تحمل كنند؟. گاهی انسان هر گونه رنج بدنی را قبول می‌كند ولی تحقير روحی را نمی‌تواند تحمل كند.