خود قرآن «تطفیف» را تفسیر و تشریح می‌کند، می‌فرماید: وَیلٌ لِلْمُطَفِّفینَ. وای به حال کم فروشان! وای به حال کسانی که کالای خودشان را که به دیگران می‌دهند کم می‌گذارند! الَّذینَ اِذَا اکتالوا عَلَی النّاسِ یسْتَوْفونَ. کسانی که وقتی کیل می‌کنند بر مردم (یعنی وقتی مال مردم را برای خودشان می‌گیرند) به تمام و کمال می‌گیرند و استیفا می‌کنند. وَ اِذا کالوهُمْ اَوْ وَزَنوهُمْ یخْسِرونَ. ولی وقتی جنس خودشان را کیل یا وزن می‌کنند[٣] ، کم می‌گذارند.

بعد می‌فرماید: اَلایظُنُّ اُولئِک اَنَّهُمْ مَبْعوثونَ. نفرموده: «اَلایعْلَمُ اُولئِک اَنَّهُمْ مَبْعوثونَ» (آیا نمی‌دانند که مبعوث می‌شوند؟!) بلکه فرموده: آیا اینها حتی گمان نمی‌برند که مبعوث می‌شوند؟! یعنی یقین پیشکش، آیا گمانش را هم ندارند؟! یعنی اگر انسان گمان حشر را هم داشته باشد احتیاط می‌کند. (مشخِّص اصلی قیامت، میزان است و تمام قیامت بر کاکل میزان و ترازوی عدل الهی می‌چرخد.) آیا اینها که امروز جنس مردم را تمام می‌گیرند و جنس خودشان را کم می‌دهند نمی‌دانند که یک روزی خودشان و عملشان و کردارشان همه در ترازوی عدل الهی قرار

[١] . در آن زمان چنين گروهی وجود داشته‌اند.

[٢] . جنس او را كه به نفع خودت می‌خواهی بگيری به سنگ تمام می‌گيری ولی وقتی می‌خواهی مال خودت را بهاو بدهی و ترازو هم دست توست، سنگ كم می‌گذاری؟! تازه قرآن مردمی را به شدت مورد حمله قرار می‌دهدكه جنس طرف را تمام و كمال می‌گيرند ولی جنس خودشان را كمتر می‌دهند، در حالی كه بالاتر از اين همفرض می‌شود و آن اينكه در هر دو طرف خيانت كند؛ يعنی جنس طرف را بيشتر از اندازه بگيرد و جنسخودش را كمتر بدهد.

[٣] . در قديم بيشتر كيل می‌كرده‌اند.