غرض اینکه[ اگر او واقعا خودش را نمایان کرده باشد و ضعفهای خودش را نشان داده باشد، اینجا نمی‌شود گفت گول زده. اینجاست که امیرالمؤمنین می‌گوید: این حرفهای مهمل چیست که می‌گویید «دنیا گول زد»؟! دنیا چه چیز را کتمان کرده؟! دنیا کی روی واقعیت خودش پرده کشیده است؟! دنیا قاعده‌ای دارد، حسابی و نظامی دارد و در نهایت صراحت، خودش را آنچنان که هست ارائه داده است.

سخن امیرالمؤمنین در مورد دنیا

در کلمات قصار ]علی (ع)[ مطلبی است به همین مضمون. نوشته‌اند: امیرالمؤمنین مواجه شد با مردی که دنیا را مذمّت می‌کرد. (شنیده بود که اولیای خدا دنیا را مذمّت می‌کنند، بدون اینکه بفهمد آنها چه می‌گویند و منطقشان چیست.) فرمود : اَ یهَا الذّامُّ لِلدُّنْیا، الْ مُغْتَرُّ بِغُرورِها، الْـمَخْدوعُ بِاَباطیلِها... مَتَی اسْتَهْوَتْک اَمْ مَتی غَرَّتْک[١] ای مذمّت‌کننده دنیا! ای کسی که مغرور شده‌ای به غرور دنیا! ای کسی که فریب خورده‌ای به اباطیل دنیا! می‌گویی دنیا تو را فریب داد؟! کی دنیا تو را فریب داد؟! تو فریب خوردی ولی او فریب نداد. کی دنیا تو را به زور کشانید به جایی؟! تو خودت رفتی. بعد فرمود: دنیا با وضوح و صراحت، خودش را هر چه هست نشان می‌دهد و می‌گوید: من عالَم حرکت هستم، عالم رفتن هستم، عالم تولد هستم، عالم وفات هستم، عالم کودکی، جوانی و پیری هستم. آیا دنیا اول حقیقت خودش را مخفی کرد و به انسان گفت: تو تا ابد در اینجا هستی، و بعد او را برد؟! یا اینکه در کمال صراحت حقیقت خودش را نشان داد؟! آیا وقتی که پدرت را گرفت و برد و خودت او را به

[١] . نهج‌البلاغه، حكمت ١٣١.