و در معنى«مصيبت»در آيت دو قول گفتند:يكى [٢]آيت در عبد اللّٰه أبى سلول [٣]آمد،و مصيبت [٤]آن مذلّت بود كه به او رسيد چون از غزاة بنى المصطلق بازآمدند در وقعتى كه آن را مريسيع گفتند،و سورة المنافقين در شأن او فرود آمد و او در عذر و خشوع گرفت [٥]-و قصّۀ آن [٦]در سورة المنافقين بيايد- إن‌شاءاللّٰه.آنگه بيامد و سوگند خورد كه او به آنچه گفت از ميان آن دو گروه جز احسان و توفيق نخواست.

قولى دگر آن است كه:چون وفاتش نزديك رسيد،مصيبت آن است كه بيامد و رسول را گفت:يا رسول‌اللّٰه!مرا از پيراهنهاى خاص تو [٧]يكى ده مرا [٨]تا تبرّك را در پوشم تا مرا امانى باشد از دوزخ.چون او را گفتند:تو منافقى،و اين نه از اعتقاد مى‌گويى،و اين به نفاق مى‌گويى،سوگند خورد بر اين كه من از اين جز توفيق و احسان [٩]نمى‌خواهم،و اين قول علىّ بن الحسين مغربى است.

بعضى دگر گفتند:مراد به«مصيبت»،كشتن آن مرد بود كه عمر بن الخطّاب بكشت او را [١٠]،آنگه اولياى خون او آمدند و طلب ديت كردند و سوگند خوردند كه ما را غرض در اين إطفاء نائره است،و ما طلب صلاح مى‌كنيم و إلاّ احسان و توفيق نمى‌خواهيم.

قولى ديگر آن است كه:آيت بر عموم است،و مراد مصيبتى معيّن نيست،يعنى هرگه كه ايشان را نكبتى رسد و نقمتى،اعتبار بر نگيرند و از سوگند دروغ خوردن بازنايستند ،و آنچه بخلاف راستى به ظاهر وفاق و باطن نفاق كنند برآن سوگند خورند كه ما به اين جز احسان و صلاح و صواب نخواستيم، حق‌تعالى تكذيب ايشان كرد به

[١] .مر:يكونون مصرّين،چاپ شعرانى(٤٢٧/٣):يكونون أمصرّين.

[٢] .مت،تب+آن‌كه.

[٣] .مت:عبد اللّٰه بن أبىّ سلول.

[٤] .آج،لب+او.

[٥] .مر:در عذر و خشوع رفت.

[٦] .تب،آج،لب:او.

[٧] .مر:خود.

[٨] .وز،آج،لب:يكى مراده،مر:به من ده.

[٩] .وز،مت،تب،آج،لب،مر:احسان و توفيق.

[١٠] .وز،مت،تب،آج،لب،مر:او را بكشت.