روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٤٧ - ترجمه
دع الشكوى فقد هلكا جميعا
بهلك [١]ليس بالثّمن الرّبيح [٢]
و ما يغنى البكاء عن البواكى
اذا ما المرء غيّب فى الضّريح
فبكّ النّفس منك و دع هواها
فلست مخلّدا بعد الذّبيح
ابليس- عليهاللعنه-جواب داد ايشان را در شب بر سبيل شماتت به اين بيتها [٣]:
تنحّ عن البلاد و ساكنيها
فبى فى الخلد ضاق بك الفسيح [٤]
و كنت بها و زوجك فى رخاء
و قلبك من اذى الدّنيا مريح
فما زالت [٥]مكائدتي [٦]و مكري [٧]
الى أن فاتك الخلد الذبيح
فلو لا رحمة الجبّار اضحى
بكفّك [٨]من جنان الخلد ريح
راوى خبر گويد سالم بن الجعد:كه [٩]هابيل را بكشتند،آدم-عليه السّلام-بر مصيبت او صد سال دلتنگ بود و لب او به خنده نگشاد [١٠]چون سالش [١١]به صد و سى رسيد [١٢]پس از آن بود كه هابيل را بكشتند به پنج سال حوّا شيث را بزاد-و [١٣]تفسير آن به لغت ايشان هبة اللّٰه بود-و خداى تعالى او را علم ساعات شب روز معلوم كرد و عبادتى كه در آن اوقات [١٤]بايد كردن بر او پنجاه صحيفه فروفرستاد و او را به وصىّ آدم كرد و به ولىّ عهد او.
و قابيل را گفت:اذهب طريدا فزعا مرتاعا،برو رانده و ترسيده چنان كه از كس ايمن نباشى او دست خواهر گرفت اقليما و برفت و به عدن شد از زمين يمن، ابليس به او آمد و او را وسوسه كرد و گفت ندانى كه آتش قربان برادرت براى آن خورد كه او آتش پرستيدى تو نيز آتشى برافروز و آن را عبادت كن تا معبود تو باشد و معبود فرزندان [١٥]تو.
[١] .لب:يهلك،مر:بمهلك.
[٢] .اساس:الربيح،با توجّه به آج تصحيح شد.
[٣] .تب+شعر.
[٤] .آج،لب،مر:افتادگى دارد.
[٥] .لب:ذالت.
[٦] .وز،آج،لب،مر،لت:مكايدتى.
[٧] .مر:مكرتى.
[٨] .مر:يلنك.
[٩] .مر+چون.
[١٠] .اساس:بگشاد،با توجّه به فحواى كلام.
[١١] .لت:سال.
[١٢] .وز،تب،آج،لب،مر،لت+و آن.و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[١٣] .مر:در.
[١٤] .لت:وقت.
[١٥] .مر:فرزندانت.