دو باشد ايشان را چهار دانگ باشد [١]از آنچه رها كرده بود و اگر باشد [٢]برادرانى مردان و زنان مرد [٣]را مانند بهرۀ دو زن [٤]بيان مى‌كند خداى براى شما تا گمراه نشويد و خداى به همه چيز داناست.

قوله: يٰا أَهْلَ الْكِتٰابِ -حق‌تعالى به اين آيت خطاب كرد با اهل كتاب [٥]از جهودان و ترسايان و نهى كرد ايشان را ازآن‌كه در دين و ملّت خود غلوّ كنند و آن مجاوزت حدّ [٦]باشد و غالى گفتند آنان را كه در حقّ اميرالمؤمنين على [٧]چيزى [٨]گفتند كه به او لايق نبود و اصل او من غلت القدر تغلي غليا و غليانا و غلا السّعر يغلو غلاء و غلا الرّجل فى الشّىء غلوّا وَ لاٰ تَقُولُوا عَلَى اللّٰهِ إِلاَّ الْحَقَّ [٩]،و بر خداى تعالى جز حق مگويى [١٠].

بعضى مفسّران گفتند آيت در ضروب و اصناف ترسايان آمد و ايشان نسطوريان‌اند [١١]و مار [١٢]يعقوبيان و ملكائيان و مرقوسيان و ترسايان نجران،چه [١٣]مار يعقوبيان گفتند عيسى خداست،نسطوريان گفتند عيسى پسر خداست و مرقوسيان گفتند«ثالث ثلاثة»يعنى بر خداى تعالى اين محالات و ناسزا مگوى [١٤]إِنَّمَا الْمَسِيحُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ ،و اختلاف احوال در مسيح بگفتيم بعضى گفتند فعيل است به معنى مفعول يعنى ممسوح من الذّنوب معصوم و بعضى دگر گفتند:لأنّه ولد ممسوحا بالدّهن از مادر بزاد [١٥]به‌روغن‌اندوده و گفتند لأنّه ولد مختونا و قيل لأنّه كان ممسوح الخلق اى ممشوقه و قيل لأنّه كان ممسوح القدمين،و گفته‌اند لكثرة مساحته الارض و سياحته فيها ازآن‌كه در زمين بسيار رفتى چون زمين‌پيماى بود و بر اين قول

[١] .آج،لب:رسد.

[٢] .لت:باشند.

[٣] .آج،لب:نرينه.

[٤] .آج،لب:مادينه.

[٥] .اساس: يٰا أَهْلَ الْكِتٰابِ ،با توجّه به وز و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.

[٦] .مر:از حد.

[٧] .آج،لب+عليه السّلام.

[٨] .آج،لب+مى.

[٩] .سورۀ اعراف(٧)آيۀ ١٦٩.

[١٠] .تب،مر:مگوييد،لت:مگوئيد.

[١١] .وز،لب،لت:فسطوريان،مت:قسطوريان.

[١٢] .آج،لب،مر،لت:ندارد.

[١٣] .وز،آج،لب،مر:بجز آنچه.

[١٤] .تب،آج،لب،لت:مگوييد.

[١٥] .مر:ندارد.