وَ رُسُلاً ،در نصب او خلاف كردند.فراگفت منصوب است به نزع حرف الجرّ و التقدير أَوْحَيْنٰا إِلَيْكَ كَمٰا أَوْحَيْنٰا إِلىٰ نُوحٍ وَ النَّبِيِّينَ [١]چون حرف جر بيفكند [٢]فعل به او رسيد او را منصوب بكرد كقوله وَ اخْتٰارَ مُوسىٰ قَوْمَهُ اى من قومه [٣]وَ لاٰ تَعْزِمُوا عُقْدَةَ النِّكٰاحِ [٤]و المعنى على عقدة النّكاح و زجّاج گفت منصوب است به فعلى كه در ضمن اوحيناست و آن فعل ارسلنا باشد براى آن‌كه ارسلنا و اوحينا در يك معنى باشد كأنّه قال و ارسلنا رسلا،چنان كه گفت: لِلَّذِينَ يُؤْلُونَ مِنْ نِسٰائِهِمْ و المعنى للّذين يبعدون من نسائهم و يعتزلونهنّ بالإيلاء [٥]و الحلف لأنّه لا يقال الى منه انّما يقال آلى عليه و وجهى دگر آن است كه نصب او به فعلى است مقدّر محذوف كه يدلّ عليه ما بعده و التّقدير و قصصنا عليك.

وَ رُسُلاً قَدْ قَصَصْنٰاهُمْ عَلَيْكَ ،چنان كه گفت: وَ الْقَمَرَ قَدَّرْنٰاهُ مَنٰازِلَ [٦]و التّقدير و قدّرنا القمر قدّرناه منازل.قوله: وَ رُسُلاً پيغامبرانى را كه بر تو قصّۀ ايشان بگفتيم و ديگران را كه قصّۀ ايشان[نگفتيم] [٧]اشتقاق قصّه من قصّ اثره باشد اذا اتّبعه و منه قوله: وَ قٰالَتْ لِأُخْتِهِ قُصِّيهِ [٨].اى اتّبعى اثره،و در مصحف ابى هست و رسل ، وَ كَلَّمَ اللّٰهُ مُوسىٰ تَكْلِيماً [٩]،مصدر براى تأكيد گويند در عقب فعل چنان كه زيدا ضربا [١٠]و المعنى ضربا شديدا وجيعا و معنى الآية و كلّم اللّٰه موسى تكليما شريفا و در آيت،دليل است بر آنكه [١١]كلام خداى محدث است براى آن‌كه خداى تعالى از [١٢]كلام كه با موسى گفت بر طور بيش از آن با هيچ پيغمبر [١٣]نگفت و آن را كه وقت وجود و حدوث او معلوم باشد قديم نبود كه قديم آن بود كه در ازل موجود باشد وجودش را اوّل نباشد و آن‌كس كه فرق كرد ميان تكليم و كلام به آن‌كه گفت كلام قديم باشد و تكليم محدّث خباط گفته باشد براى آن‌كه فرقى كرده باشد نه از

[١] .اساس:و الى رسل با توجّه به ضبط قرآن مجيد تصحيح شد.

[٢] .مر:بيفكندند.

[٣] .تب،وز،آج،لب،مر،لت+و قوله.

[٤] .سورۀ بقره(٢)آيۀ ٢٣٥.

[٥] .وز،آج،لب،مت،مر،لت:بايلاء.

[٦] .سورۀ يس(٣٦)آيۀ ٣٩.

[٧] .اساس:بگفتيم،با توجه به وز تصحيح شد.

[٨] .سورۀ قصص(٢٨)آيۀ ١١.

[٩] .سورۀ نساء(٤)آيۀ ١٦٤.

[١٠] .تب،آج،لب،مر،لت+ضربت.

[١١] .مر:براى.

[١٢] .تب،آج،لب،مر،لت:آن.

[١٣] .وز،تب:پيغامبر،مر:پيغمبرى.