روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٤١٥

ترسايان را دوست مگيرى [١]چه ايشان دشمنان شمااند و به شما خير نخواهند و بسگالند [٢]،به ايشان تولاّ مكنيد و به ايشان موالات و دوستى مكنيد ايشان دوستان يكديگراند.

و اتّخاذ افتعال باشد از اخذ و اصل او اين جا ائتخاذ است آنگه همزه را تا كردند و در تاء افتعال ادغام كردند و همچنين اتّعاد اصل او اوتعاد بوده است«واو»«تا» كردند و در«تاء»افتعال ادغام كردند و اصل كلمه اخذ است و اخذ به معانى مختلف استعمال كرده [٣]اخذ اعداد باشد چنان كه اخذته صديقا لي و عدوّا لي و غير ذلك،او را دوست گرفتم [٤]يا دشمن،معنى آن است كه او را به اين كار به دست نهاديم.

و اخذ به معنى تناول باشد چنان كه اخذت الكتاب و الثّوب اى تناولته بيدي، به دست خود از دست كسى بستاند.و اخذ ميثاق عقد [٥]بستن و تأكيد و استوارى او باشد يقال اخذت عهده على ذلك،و اخذ به معنى عقوبت آمد فى قوله: فَأَخَذَهُ اللّٰهُ نَكٰالَ الْآخِرَةِ وَ الْأُولىٰ [٦]،و قوله: إِنَّ أَخْذَهُ أَلِيمٌ شَدِيدٌ [٧].

و اولياء جمع ولىّ باشد و ولىّ نصير بود و آن‌كس كه يلي امره،كه تولاّ كار او كند و منه الولى للقرب،و ولايت و موالات و تولاّ همه از يك باب است[٣٩٦-ر] خداى تعالى در اين آيت نهى كرد از تولّاى كافران و دوستى با ايشان و بگفت ايشان باشند كه دوستان يكديگر باشند.

آنگه گفت اين كارى آسان نيست هركس كه تولاّ كند به ايشان و به ايشان دوستى كند از ايشان باشد و منه

قوله-عليه السّلام: المرء مع من احبّ

[و قوله -عليه السّلام: من احبّ] [٨]عمل قوم خيرا كان او شرّا كان[كمن] [٩]عمله ،همچنان