روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٠٥ - ترجمه
فرقه را دشمن گيرند [١]و اگرچه او نيز مقالتى گويد كه در فساد برابر آن باشد و لكن او جاهل باشد به آن.و بر اين قاعده اغرى اللّٰه [٢]تعالى بين الكافرين صحيح امّا اغراء عداوت بين المؤمن و الكافر روا نباشد براى آنكه مؤمنان بر حقاند و بر اعتقاد صحيح،برخلاف قول ايشان دليل نباشد براى آنكه اين [٣]قول حقّ است و بر بطلان قول كفّار خداى تعالى ادلّه نصب كرده است كه هركس كه در آن نظر كند و آن اباطيل بشناسد دشمن گيرد ايشان را. وَ سَوْفَ يُنَبِّئُهُمُ اللّٰهُ بِمٰا كٰانُوا يَصْنَعُونَ ،و خداى تعالى خبر دهد هركسى را [٤]به آنچه كرده باشند [٥]از خير و شر و مورد آيت مورد [٦]تهديد و وعيد است يعنى جزا دهد هركسى را به آنچه كرده باشند به حسب استحقاق ايشان.
يٰا أَهْلَ الْكِتٰابِ ،آنگه خطاب كرد با جهودان و ترسايان به يك جاى و به ايشان تقرير و تصحيح نبوّت پيغامبر ما-صلّى اللّٰه عليه و آله-كرد.گفت[اى اهل كتاب كه تورات و انجيل است،پيغامبرى به شما آمد تا بيان كند شما را بسيارى از آن حكمها كه شما پنهان مىداريد از] [٧]تورات و انجيل.عبد اللّٰه عبّاس و قتاده گفتند:[از جمله] [٨]آنچه خداى تعالى رسول را بيان كرد،رجم زانى بود كه ايشان بگردانيده بودند به سبب مراعات جوانب رؤسا و اكابرشان و براى[آن] [٩]هر دو گروه را اهل كتاب گفت و اهل كتابين نگفت و اگرچه كتاب دو است،براى آنكه لام تعريف جنس[در او] [١٠]است.
و بعضى دگر گفتند براى آنكه آن دو كتاب به مثابۀ يك كتاب است در معنى آنكه منسوخ و متروك است و كار بستنى نيست چنان كه اصحابش اگرچه در نحلت و ملّت مختلفند كافرند و اسم كفر شامل است ايشان را،و الكفر ملّة واحدة و
[١] .لت:گيرد.
[٢] .تب:اغراء اللّٰه.
[٣] .لت:آن.
[٤] .لت:ايشان را.
[٥] .تب:باشد.
[٦] .آج،لب،مر،لت:ندارد.
[٧] .اساس و مت افتادگى دارد،و از وز آورده شد.
[١٠] [٨] .اساس و مت:ندارد،از وز افزوده شد.
[٩] .اساس،تب،مت:ندارد،از آج افزوده شد.وز:آنكه.