روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٤٣ - ترجمه

بعضى دگر گفتند:ساعدته نفسه،معنى آن است كه نفس او با[او] [١]مساعدت كرد بر كشتن برادر.و اصل كلمه من الطّاعة باشد،يعنى نفس او و هواى او او را برخوردار [٢]كرد و طائع گردانيد بر توسّع تا بر لغت راست باشد.

و قَتْلَ أَخِيهِ ،منصوب است على انّه مفعول به،يقال طاع يطوع،و انطاع فى بعض اللّغة و هو شاذّ،و اطاعه يطيعه طاعة و اطاعة،و طوّعه،ادخله فى الطاعة و الطّوع، فَقَتَلَهُ [٣]،بكشت او را،قابيل آن روز برفت و هروقت [٤]مى‌آمد و فرصت نگاه مى‌داشت تا يك روز بيامد هابيل را خفته يافت خواست تا او را بكشد ندانست [٥]چه بايد كردن.

در اخبار آمد كه ابليس بيامد و مرغى را بگرفت و برابر او سرش بر سنگى نهاد و به سنگى ديگر سرش بكوفت قابيل از او بياموخت بيامد و سنگى بزرگ برگرفت و بر سر هابيل زد و هابيل را بكشت و [٦]اوّل كشته بود كه او را بر زمين بكشتند از آدميان.

در قتلگاه او خلاف كردند،عبد اللّٰه عبّاس گفت:بر كوه [٧]بود.بعضى دگر گفتند:به نزديك عقبۀ خرى [٨]بود و اين قول محمد جرير است.

و از صادق-عليه السّلام-روايت كردند كه به زمين بصره بود آنجا كه امروز مسجد آدينه است چون او را بكشت بر صحرا بيفگند او را و ندانست كه به او [٩]چه بايد كردن براى آن‌كه او اوّل كشته بود و [١٠]در زمين و اول مرده،و برابر او [١١]بنشست.سباع زمين قصد او كردند او را [١٢]نبايست كه او را سباع بخورد.او را برگرفت و در جوالى نهاد و بر دوش [١٣]گرفت و با خود مى‌گردانيد [١٤]يك سال تا مرغان و سباع از آن تغيّر بوى بر او جمع شدند انتظار آن [١٥]تا او بيفگند آن را تا ايشان بخورند.