روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٠ - ترجمه
مگر آنان كه پيوندند به قومى كه از ميان شما و ايشان عهدى باشد يا آيند به شما تنگ شده دلهاى ايشان كه تا كارزار كنند با شما يا كارزار كنند با قوم خود،و اگر خواهد خداى مسلّط كردى ايشان را تا با شما كارزار كردندى،اگر دور شوند [١]و كارزار نكنند با شما و به شما افگنند صلح [٢]،نكرد خداى شما را بر ايشان راهى.
[٣٢٧-پ] [٣] يابيد [٤]گروهى ديگر را كه مىخواهند كه ايمن باشند از شما و ايمن باشند از قوم خود،هرگه بازبرند ايشان را با كفر سرنگون كنند ايشان را در آن،اگر دور نشوند از شما و نيفگنند به شما صلح و دست بنهدارند بگيريد ايشان را و بكشيد هركجا يابيد ايشان را،ايشاناند كه ما كرديم شما را بر ايشان حجّتى روشن.
قوله: مَنْ يُطِعِ الرَّسُولَ [٥]حقتعالى در [٦]آيت پيدا كرد كه طاعت رسول طاعت من است،براى آنكه امر او امر من است و به رضاى من است.پس حكم امر او حكم امر من دارد،نه آنكه امر او و امر خداى يكى باشد،اگر امرى از ميان دو آمر فعلى باشد از ميان دو فاعل و آن فاسد است.
و در آيت تمسّكى نيست مجبّره را براى آنكه ظاهر است در عرف و مطّرد است در استعمال كه يكى از ما چون خواهد كه اختصاص غيرى به او بازنمايد،گويد:
حكم او حكم من است،و امر او امر من است،و طاعت او طاعت من است،و رضاى او رضاى من است،نه آن خواهد كه عين فعل او عين فعل من است،آن خواهد كه آنچه او فرمايد آن فرمان من است،و مصلحت همچنان به او متعلّق است
[١] .آج،لب:اگر يكسو شوند.
[٢] .آج،لب+را.
[٣] .اساس،وز:اولئك،با توجّه به ديگر نسخه بدلها و ضبط قرآن مجيد تصحيح شد.
[٤] .آج،لب:زود بود كه يابيد.
[٥] .تب+الآية.
[٦] .مر+اين.