روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢١٢ - ترجمه
يك خواهر.و اگر دو خواهر رها كند يكى از مادر و پدر و يكى از پدر به نزديك ما خواهر پدرى وارث نباشد اين جا يكنيمه مال خواهر مادرى و پدرى را باشد و باقى رد باشد هم با او [١].و به نزديك فقها چهار دانگ[از ميان هر دو خواهر بود،يكنيمه خواهر مادرى و پدرى را و يك سدس خواهر پدرى را تمامى [٢]چهار دانگ] [٣]و باقى چنان كه بيان كرديم بر دو مذهب از رد و بيت المال اگر عصبه نباشد.فان كٰانُوا إِخْوَةً رِجٰالاً وَ نِسٰاءً ،يعنى اگر وارثان جماعتى باشند از برادران [٤]و خواهران نصيب ايشان فَلِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَيَيْنِ باشد،اگر [٥]مادرى و پدرى باشند يا پدرى [٦]،اگر مادرى باشند برادر و خواهر به يك جاى راست گيرند اگر برادران پدرى و مادرى باشند و خواهران پدرى،جملۀ مال برادران را باشد بلا خلاف و خواهران چيزى نگيرند.و اگر خواهران مادرى و پدرى باشند و برادران پدرى،به نزديك ما تركه خواهران را باشد دون برادران،براى آنكه ايشان دو نسب [٧]دارند با متوفّى.و به نزديك فقها چهار دانگ خواهران را باشد به تسميه و دو دانگ برادران را براى تعصيب،و سهام شوهر و زن با اينان ثابت باشد اگر شوهر بود نيمۀ مال و اگر زن بود ربع مال.
قوله: يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمْ أَنْ تَضِلُّوا ،خداى بيان مىكند براى شما تا گمراه نشوى، و اين را تأويل از دو وجه باشد:يكى آنكه لام غرض تقدير كنند و حرف نفى براى دلالت كلام و فحوى بر او،و تقدير [٨]آن است كه:لئلاّ تضلّوا.و مثله قوله: وَ أَلْقىٰ فِي الْأَرْضِ رَوٰاسِيَ أَنْ تَمِيدَ بِكُمْ [٩]،[و المعنى،لئلاّ تميد بكم] [١٠]و قوله: أَنْ تَقُولُوا يَوْمَ الْقِيٰامَةِ إِنّٰا كُنّٰا عَنْ هٰذٰا غٰافِلِينَ [١١]اى لئلاّ تقولوا [١٢].و وجه دوم [١٣]در تأويل آيت آن
[١] .آج،لب:به او.
[٢] .آج،لب:تمام.
[٣] .اساس يك سطر افتادگى دارد،از وز آورده شد.
[٤] .وز:برادر.
[٥] .آج،لب،مر+چه.
[٦] .وز،آج،تب،مر،لت+و.
[٧] .مر:نسبت.
[٨] .لت:تفسير.
[٩] .سورۀ نحل(١٦)آيۀ ١٥.
[١٠] .اساس:ندارد،با توجه به ضبط همۀ نسخه بدلها و فحواى عبارت افزوده شد.وز+و در آيۀ ديگر معنى لكم.
[١١] .سورۀ اعراف(٧)آيۀ ١٧٢.
[١٢] .اساس و مت:يقوموا،با توجّه به تب و فحواى آيه تصحيح شد.
[١٣] .لت:سيم.