روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٦٦ - ترجمه

و اگر قاتل كافر بودى،اين حديث را وجهى نبودى كه حكم كافر خلاف اين باشد.

و نيز اجماع امّت است كه:در عهد رسول-عليه السّلام-بسيار قتل افتاد به عهد [١]،رسول-عليه السّلام-ولىّ خون را گفت:

أ تعفوا [٢] ،عفو كنى [٣]اين مرد را؟چون شفيعى [٤]،گفت:نه،گفت:ديت بستانى [٥]؟گفت:نه،گفت:قصاص كنى،و مرد را نفرمود كه ايمان با سر گير كه كافر شدى،و نيز شفاعت نكردى در حقّ كافر [٦]مرتد،و نيز آن‌كه او را عفو كردند يا ديت از او قبول كردند،حكم اهل ردّت بر ايشان نراند [٧]از تحريم زن و فساد عقد،و اگر چيزى بودى از اين معنى واجب بودى كه بيان كردى.

دگر آن‌كه گفت:

من اصل الاسلام الكفّ عمّن قال لا اله الّا اللّٰه لا يكفّره [٨]بذنب، از اصل مسلمانى آن است كه زبان از گويندۀ لااله‌الاّاللّٰه نگاه دارى و او را به هيچ گناه كه كند كافر نخوانى.

دليلى ديگر آن است كه:كفر به اتّفاق جحود است،و قاتل منكر نيست خداى تعالى[را] [٩]-جلّ جلاله-و جاحد نيست،و اگر آن‌كه كفر نيارد روا باشد كه او را كافر خوانند آن‌كس كه ايمان ندارد روا باشد كه او را مؤمن خوانند.

اگر گويند:نه خداى تعالى واجب كرد قاتل مؤمن را خلود در دوزخ؟گوييم از اين چند جواب است:يكى آن‌كه بيان كرديم پيش از اين كه عموم را صيغتى مختص نيست،بل الفاظ عموم كه گويند اصحاب عموم مشترك است ميان عموم و خصوص.

دگر آن‌كه بيان كرديم كه آيت در حقّ شخصى معيّن آمد به روايت جماعتى مفسّران-چنان كه قصّه‌اش برفت.