روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٨٦ - ترجمه

قصر نماز مسافر دو يكى [١]،چنان كه آنچه حاضر را چهار باشد،مسافر خائف را يكى باشد،و اين مذهب عبد اللّٰه عبّاس است به روايتى.

و فتنۀ كافران در آيت دل‌مشغولى دادن ايشان باشد مؤمنان را به ترسانيدن و كيد كردن و حرب كردن با ايشان،و اصله في الامتحان.

ابن جريح و قتاده گفتند:در قرائت ابىّ چنين است:اذا ضربتم في الارض فليس عليكم جناح ان تقصروا من الصلاة ان يفتنكم الّذين كفروا-و«ان خفتم»در جامع او نيست،على معنى لئلا يفتنكم الّذين كفروا،كما قال تعالى: يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمْ أَنْ تَضِلُّوا [٢]،و المعنى لئلا تضلّوا،و قوله: وَ أَلْقىٰ فِي الْأَرْضِ رَوٰاسِيَ أَنْ تَمِيدَ بِكُمْ [٣]،و المعنى:لئلا تميد بكم-و معنى آن‌كه بر شما حرجى نيست كه قصر كنى [٤]از نماز تا به فتنه نيفگنند شما را كافران،و بر اين قرائت چون در آيت خوف نبود بر مذهب ما و مذهب فقها راست باشد.

و راوى خبر گويد كه من گفتم عمر خطّاب را كه:ما را چه عذر است كه قصر مى‌كنيم،و خداى تعالى به خوف مشروط بكرد و ما ايمنيم؟گفت:اين كه تو را مشكل است،مرا نيز [٥]مشكل بود،از رسول-عليه السلام-پرسيدم،گفت:

صدقة تصدّق اللّٰه بها عليكم فاقبلوا صدقته ،گفت:صدقه [٦]است كه خداى تعالى به شما داد،صدقۀ او قبول كنى [٧].

و قومى گفتند كه:قصر روا نباشد الّا با خوف،و اين از عائشه روايت كردند و سعد ابو وقّاص [٨]،و اين خلاف منقرض [٩]است و در [١٠]فقهاء مذهب هيچ‌كس نيست.و قوله: إِنَّ الْكٰافِرِينَ كٰانُوا لَكُمْ عَدُوًّا مُبِيناً ،براى آن [١١]به لفظ واحد گفت«عدوّا»با آن‌كه كافران جمع‌اند،كه فعول و فعيل را لفظ واحد و جمع يكى باشد،يقال:رجل