نزديك فقها نيمه [١]مال دختر را باشد و نيمۀ [٢]مال برادر را و اگر برادر [٣]نبود عصبه را و اگر عصبه نبود برآن دو قول كه گفتيم آنان كه به رد گويند با دختر دهند و آنان كه به رد نگويند بيت المال را باشد و دليل ما ظاهر قوله: إِنْ لَمْ يَكُنْ لَهٰا وَلَدٌ ،و دختر ولد باشد به اتّفاق اهل لغت.و آن‌كس كه گويد ولد فرزند نرينه باشد دون مادينه [٤]كرده باشد و اگر گويد مراد [٥]در آيت تخصيص كرده باشد بى‌دليل.

دگر آن‌كه خداى تعالى گفت: يُوصِيكُمُ اللّٰهُ فِي أَوْلاٰدِكُمْ لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَيَيْنِ [٦]،دگر آن‌كه گفت: وَ لِأَبَوَيْهِ لِكُلِّ وٰاحِدٍ مِنْهُمَا السُّدُسُ[مِمّٰا تَرَكَ] [٧]إِنْ كٰانَ لَهُ وَلَدٌ ،اگر نرينه باشد و اگر مادينه.و در اين مسئله چون پدر و مادر را رها كند و دخترى را،به نزديك ما يك‌نيمه دختر را باشد و دو دانگ پدر و مادر را،و آن دانگى [٨]باقى رد باشد با ايشان بر قدر [٩]سهامشان.و به نزديك فقها رد باشد با پدر براى تعصّب [١٠]نه براى آن‌كه دختر را فرزند نخوانند.و فقها كه ما را [١١]خلاف كردند در مسئله دختر و برادر و گفتند يك‌نيمه دختر را باشد و يك‌نيمه برادر را،به خبرى [١٢]تمسّك كردند كه آوردند از رسول-عليه السّلام-:

ما ابقت [١٣]الفرائض فلأولى عصبة ذكر، و اين خبر نزديك [١٤]ما خبر واحد است و در سندش طعن زده‌اند اهل اخبار، چنان كه در كتب فقه مشروح است و به اخبار آحاد از [١٥]ظاهر قرآن دست بندارند.

قوله: فَإِنْ [١٦]كٰانَتَا اثْنَتَيْنِ ،و اگر خواهر دو باشند [١٧]ايشان را دو ثلث رسد به تسميه بلا خلاف و باقى به نزديك ما رد كنند با ايشان و به نزديك فقها چنان كه گفتيم در باب

[١] .مر:نيمه‌اى.

[٣] .تب:دختر.

[٤] .وز:كذا محو،آج،لب،مر،لت:دفع لغت.

[٥] .آج،لب،مر،لت+پسر است.

[٦] .مر+و.

[٧] [٢] .اساس،وز،تب،مت،مر:ندارد،با توجّه به ديگر نسخه بدلها و قرآن مجيد افزوده شد.

[٨] .مر:دانگ.

[٩] .تب:بقدر.

[١٠] .تب،آج،لب،لت:تعصيب.

[١١] .مر:در ما.

[١٢] .اساس:چيزى،با توجه به ضبط ساير نسخه‌ها تصحيح شد.

[١٣] .مر:ابت.

[١٤] .تب،وز،آج،لب،مر،لت:به نزديك.

[١٥] .تب،آج،لب،مر،لت:ندارد.

[١٦] .اساس،وز،آج،لب،مر،لت،مت:و ان،با توجه به تب و قرآن مجيد تصحيح شد.

[١٧] .آج،لب،مر:باشد،تب،وز،آج،لب،مر،لت+فلهما الثّلثان.