روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٠٩ - ترجمه
بر سرى بيرون استحقاق دگر فضل كنم بر سبيل تفضّل [١]و امّا آنان كه استنكاف و استكبار كرده باشند از عبادت من ايشان را عذابى كنم مولم درد رساننده و ايشان بدون من يارى و ياورى و پناهى نيابند [٢]كه ايشان را از من حمايت كند.آنگه [٣]خطاب كرد عامّه مكلّفان را گفت.
يٰا أَيُّهَا النّٰاسُ ،اى مردمان به شما آمد از خدايتان برهانى [٤]و حجّتى يعنى رسول ما عليه السّلام [٥]،يعنى صاحب برهانى و صاحب معجزه [٦]و با او كتابى فرستاديم [٧]راهنماينده بيانكننده كه نورى است يعنى به مثابۀ نور [٨]است در باب هدايت و در آيت دليل است بر آنكه قرآن محدث است كه خداى آن را منزل [٩]خواند و انزال نقل باشد از جهت علو به جهت سفل و اين از صفات محدّثان باشد آنگه وعده داد مؤمنان را و اهل طاعت را گفت:امّا آنان كه ايمان آرند به خداى تعالى و به فرمانهاى او دست در آويزند و طاعت و عبادت او دستاويز خود كنند ايشان را در رحمت و فضل و نعمت خود برد و ايشان را هدايت دهد بر [١٠]ره راست يعنى به [١١]ره بهشت.براى آنكه در جايى جزا و مكافات نهاد و روا بود كه مراد الطافى باشد كه ايشان را به ايمان و تصديق نزديك بكند [١٢]من بفضل خود آن الطاف،با ايشان بكنم.
قوله: يَسْتَفْتُونَكَ ،جابر عبد اللّٰه انصارى [١٣]گفت آيت در مدينه آمد و ابن سيرين گفت آيت در راهروى آمد كه رسول-عليه السّلام-آنجا مىگذشت در سبب نزولش خلاف كردند سعيد بن المسيّب گفت عمر خطّاب از رسول-عليه السّلام-پرسيد كه كلاله چه باشد خداى تعالى اين آيت فرستاد.
و جابر بن عبد اللّٰه انصارى گفت آيت در من آمد كه من بيمار شدم [١٤].رسول
[١] .مر:تفضيل.
[٢] .اساس،وز،مت:نيارند،با توجّه به تب و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[٣] .تب:آنگاه.
[٤] .مر:برهان.
[٥] .مر+گفت.
[٦] .مر:معجزى.
[٧] .آج،لب،لت:فرستادهايم.
[٨] .مر:نورى.
[٩] .اساس،مت:مثل،با توجّه به فحواى عبارت و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[١٠] .لت:به.
[١١] .مر:بر.
[١٢] .مر،لت+گفت.
[١٣] .تب:جابر بن عبد اللّٰه انصارى.
[١٤] .مر:بودم.