روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٧٥ - ترجمه

فِيهِنَّ قٰاصِرٰاتُ الطَّرْفِ ،گفت در آن بهشت زنانى باشند كوتاه نظر كوتاه ديده و چشم بر هم نهاده.و گفتند: قٰاصِرٰاتُ الطَّرْفِ ،يعنى چشم خود قصر كنند بر شوهران خود و در ديگر كس ننگرند.ابن زيد گفت شوهر خود را گويند [١]:به عزت خداى كه من در همه بهشت از تو نكوتر هيچ نمى‌بينم سپاس آن خداى را كه تو را به من داد و مرا به تو.

لَمْ يَطْمِثْهُنَّ إِنْسٌ قَبْلَهُمْ وَ لاٰ جَانٌّ ،گفت دست بديشان دراز كرده نباشند [٢]هيچ پرى و آدمى.و گفتند اين كنايت است از جماع و مقاربت،يعنى كسى با ايشان خلوت نبوده باشد [٣]بل به مهر خود باشند.و گفتند مراد آن است كه اقتضاض نكرده باشند ايشان را و بكارت نبرده [٤]و خون‌آلود نكرده،چون [٥]اصل او از خون است [٦].و منه الطّامث،للحائض.و گفتند.مراد لمس است يعنى دست هيچ‌كس به ايشان نرسيده باشد.و قول اوّل در عربيّت ظاهرتر است،و منه

قوله-عليه السلام-: ايّما امرأة ماتت بجمع لم تطمث دخلت الجنّة، گفت هر زنى كه [٧]با مهر [٨]با پيش خداى شود دوچيزگى [٩]نابرده به بهشت شود [١٠].و قال الشاعر:

دفعن [١١]الىّ لم يطمثن قبلي فهنّ اصحّ من بيض النّعام
سهل بن عبد اللّه گفت:هركه در دنيا چشم نگاه دارد از محرّمات در آخرت او را عوض دهند[١١٩-ر]از قاصرات.امّا قوله: وَ لاٰ جَانٌّ ،قول درست آن است كه براى مبالغه گفت چنان كه يكى از ما گويد:هيچ جنّى و انسى را اين جا