روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٢٤ - ترجمه
پدران] [١].عبد اللّه عبّاس گفت:أى في عذاب.قتاده گفت:عنا و رنج باشد، سفيان عيينه [٢]گفت:جمع«سعير»باشد؛آتش افروخته.فرّاء گفت:جنون؛ما در ديوانگى باشيم اگر چنين كنيم [٣]،من قولهم:ناقة مسعورة [٤]اذا كانت خفيفة الرأس هائمة على وجهها،قال الشّاعر.
تخال بها سعرا اذ العيس هزّها
ذميل و ايضاع من السّير متعب
وهب گفت:أى في بعد من الحقّ.ابو السّمال العدوىّ خواند:«أبشر منّا» به رفع،و در عربيّت هر دو رواست.
آنگه گفت بر سبيل انكار: أَ أُلْقِيَ الذِّكْرُ عَلَيْهِ مِنْ بَيْنِنٰا ؛از ميان ما همه، راست [٥]القاى وحى بر او كردند،بل او دروغزنى است بطر و متكبّر،مىخواهد تا بر ما ترفّع كند به دعوى پيغامبرى.ابن ابي حمّاد گفت:«أشر»لا ابالى [٦]باشد.
مجاهد خواند«أشر»بضمّ[٩٦-پ]«شين»و هما لغتان مثل حذر و حذر،و يقظ و يقظ.
سَيَعْلَمُونَ غَداً ؛گفت:بدانند فردا قيامت كه كذّاب أشر كيست.حمزه خواند:«ستعلمون»به«تا»ى خطاب،باقى به«يا»خواندند،خبرا عن الغائب.
حمزه گفت:از قول صالح است يا قوم [٧]،و قرّاء گفتند [٨]:از قول خداست به ايشان،و قيامت را فردا خواندن مبالغت است در تقريب بر عادت مردمان كه گويند:انّ مع اليوم غدا،و مراد نه فردا باشد،ايّام مستقبل خواهند.گفتند:مراد روز عذاب است،و گفتند:مراد روز قيامت [٩].
[١] .اساس،آج:ندارد،با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.
[٢] .آد،كا،گا:سفيان بن عيينه.
[٣] .آد،كا،گا+تفسير سعر بن جنون كرد.
[٤] .كذا در اساس و همۀ نسخه بدلها؛چاپ شعرانى(٣٧١/١٠)+أى مجنونة.
[٥] .كا:ندارد.
[٦] .آد،كا،گا:لا يبالى.
[٧] .آد،كا،گا+ستعلمون.
[٨] .آد،كا،گا:فرّاء گفت.
[٩] .آد،كا،گا+است.