روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٩٤ - ترجمه

هر دو آيت محكم است و محمول بر ظاهر خود [١].

و ثعلبيّ [٢]در تفسيرش [٣]بياورد از ابو القاسم بن حبيب عن ابراهيم بن مضارب عن ابيه كه او گفت:عبد اللّه بن طاهر والى خراسان [٤]حسين بن الفضل را بخواند و گفت:را سه آيت مشكل است در قرآن.گفت:و آن كدام است؟ گفت: [٥]قوله تعالى في قصّة ابن آدم فَأَصْبَحَ مِنَ النّٰادِمِينَ [٦]،و رسول-عليه السلام -مى‌گويد:

النّدم توبة چرا توبۀ او مقبول نيامد.ديگر قوله: وَ أَنْ لَيْسَ لِلْإِنْسٰانِ إِلاّٰ مٰا سَعىٰ ،پس اضعافا مضاعفة [٧]چيست؟ديگر قوله تعالى: كُلَّ يَوْمٍ هُوَ فِي شَأْنٍ [٨]؛و او هر روز در شأنى و كارى است،و قول رسول-عليه السلام-كه گفت:

جفّ القلم بما أنت لاق ،مناقض اين است كه چون گفت:از همه كارها بپرداخت،هر روز چه كند اين مؤدّى باشد به ابدا.

حسين فضل [٩]جواب داد و گفت:امّا حديث پسر آدم،بدان كه اين امّت را خصايصى است كه دگر امم را نبود [١٠]،و جوابى ديگر گفته‌اند دگر [١١]مشايخ كه:

پشيمانى او بر قتل نبود،بر حمل بود و ندم بر حمل [١٢]توبه نباشد از قتل،و جواب از آيت دوم كه: وَ أَنْ لَيْسَ لِلْإِنْسٰانِ إِلاّٰ مٰا سَعىٰ ،اين عدل باشد،و اگر يكى را هزار جزا دهد فضل باشد[٨٤-ر].و جواب از آيت سيم [١٣]كه گفت [١٤]:هر روز در شأنى است به اوّل ابداء كرد و به ديگر احوال اعادت كند،گفت:عبد اللّه