فَإِذَا انْشَقَّتِ السَّمٰاءُ ،گفت:چون شكافته شود آسمان و درها در او پديد آيد و فرشتگان به او [٤]فرود آيند،بيانه: وَ يَوْمَ تَشَقَّقُ السَّمٰاءُ بِالْغَمٰامِ [٥]وَ نُزِّلَ الْمَلاٰئِكَةُ تَنْزِيلاً [٦].

فَكٰانَتْ [٧] [١١٥-ر] وَرْدَةً ؛گلى شود،يعنى گلگون شود،سرخ شود به رنگ گل.فرّاء گفت و زجّاج:به رنگ اسب گلگون شود،يقال:فرس ورد و وردة.و «الوردة»فى الآية واحدة الورد،اين قول عبد اللّه عبّاس است،و قتاده و ضحّاك و ربيع گفتند كه:به لون [٨]اسب ورد باشد.در ربيع كميتى زرد بام [٩]باشد،چون زمستان پديد آيد و هواى سرد بر او وزد كميتى سرخ شود،چون زمستان سرد شود كميتى أغفر [١٠]شود.حق‌تعالى گفت:آسمان عند انشقاق متلوّن شود به‌مانند اين اسب كه متلوّن شود به اختلاف فصول.مجاهد و أبو العاليه گفتند:چون روغن شود،و اين روايت شيبان است از قتاده،قال:الدّهان،الدهن،و قيل:الدّهان جمع الدهن.و روغنها را الوان مختلف باشد،تشبيه كرد آسمان را در تلوّن به تلوّن روغنها و انواع آن.

[١] .آد،گا:سپيد.

[٢] .آد،گا+دوى باشد گنديده منتن.

[٣] .آد،كا،گا:كشيدن.

[٤] .آد،گا:فرشتگان بدان درها.

[٦] [٥] .سوره فرقان(٢٥)آيۀ ٢٥.

[٧] .اساس و همۀ نسخه بدلها:فصارت كه با توجّه به ضبط قرآن مجيد تصحيح شد.

[٨] .آد،گا:به رنگ.

[٩] .كذا:در اساس و همۀ نسخه بدلها؛چاپ شعرانى(٣٩٨/١٠):زردفام.

[١٠] .آد،كا،گا:اغبر.