روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٧٣ - ترجمه
هر ازگى [١]اند هزار هزار برگ است،در زير هر برگىاند هزار هزار كردوس فرشته است،هر كردوسىاند هزار هزار،و در بعضى اخبار چنان است كه:شجرۀ منتهى و شجرۀ طوبى يكى است،و ذكر آن در حديث معراج رفته است.
إِذْ يَغْشَى السِّدْرَةَ مٰا يَغْشىٰ ،گفت:بازپوشيد آن را كه بازپوشيد،يعنى سايهافگند بر آنچه سايهافگند.عبد اللّه مسعود گفت:مراد به«ما يغشى»بسترى است از زر خالص،و اين روايت ضحّاك است از عبد اللّه عبّاس.حسن گفت:
نورى است از خداى تعالى كه او را [٢]بازپوشيد تا از آن نور روشن شد،و گفتند:
مراد فرشتگاناند كه به منزلت مرغان بر او نشينند چندان كه عددشان جز خداى نداند،و رسول-عليه السلام-گفت:بر هر برگى از برگهاى او فرشتهاى را ديدم ايستاده تسبيح و تهليل مىكردند خداى را.
و ابو هريره روايت كرد در حديث معراج در اين آيت كه:آنچه به او رسد و او را بازپوشد نورى باشد از انوار ملك-جلّ جلاله-و فرشتگانى [٣]بهمانند كلاغ كه بر او نشينند [٤]،گفت:چون آنجا رسيدم با من سخن گفت و مرا گفت:حاجت بخواه،و در خبرى ديگر آمد كه [٥]رسول-عليه السلام-گفت:شب معراج به درخت سدرۀ منتهى رسيدم و شناختم كه [٦]آن درخت سدره است[٧٦-ر]به برگ،و نيز [٧]نبقش ديدم بهمانند سبوهاى بزرگ و برگش مانند گوشهاى پيلان، آنگه به او رسيد آنچه [٨]رسيد از نور خداى تعالى بر او ياقوت و زمرّد شد تا به حدّى رسيد به حسن و جمال كه واصفان از وصف [٩]عاجز شدند [١٠].
[١] .آد،كا،گا:اژگى.
[٢] .آج:آن را.
[٣] .گا:و آن فرشتگان.
[٤] .گا:كلاغان بودند كه بر درختان نشينند.
[٥] .آج:ديگر است كه.
[٦] .گا:و دانستم كه.
[٧] .گا:و به بر.
[٨] .آج+به او.
[٩] .آج،گا+او.
[١٠] .گا:باشند.