روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١١١ - ترجمه
و قال؛گفت يعنى فرعون: سٰاحِرٌ أَوْ مَجْنُونٌ ،أى [١]هذا،اين موسى يا جادوست [٤٩-پ]يا ديوانه.ابو عبيده گفت:«أو»به معنى«واو»است براى[آنكه ] [٢]او موسى را به هر دو قذف كرد لقوله: آثِماً أَوْ كَفُوراً [٣].
فَأَخَذْنٰاهُ وَ جُنُودَهُ ؛ما بگرفتيم فرعون را و لشكر او را و در دريا انداختيم ايشان را. وَ هُوَ مُلِيمٌ ؛و او مستحقّ ملامت بود.
وَ فِي عٰادٍ ،عطف است بر آنچه رفت من قوله: وَ فِي الْأَرْضِ [٤]،و في نوح [٥]، و في عاد آيات [٦]و ادلّة [٧]نيز [٨]در عاد و قصّۀ ايشان آياتى و علاماتي و دليلهايى هست.
إِذْ أَرْسَلْنٰا عَلَيْهِمُ الرِّيحَ الْعَقِيمَ ؛چون بفرستاديم بر ايشان بادى عقيم و آن [بادى] [٩]بود كه ميغ پراگنده كند و برگ بريزاند از درخت در وقت خزان،و ضدّ او لاقح [١٠]بود.
مٰا تَذَرُ مِنْ شَيْءٍ أَتَتْ عَلَيْهِ إِلاّٰ جَعَلَتْهُ كَالرَّمِيمِ ،گفت:رها نكرد هيچچيز را كه بر او آمد الّا و او را چون استخان [١١]پوسيده و چوب پوسيده كرد چون گياهى خشك.قتاده گفت:چون درخت پوسيده.ابو العالية گفت:چون خاك كوفته.
عبد اللّه عبّاس گفت:كالشيء الهالك؛مانند چيزى هلاك شده.يمان [١٢]گفت:
[١] .كا:إنّ.
[٢] .اساس:ندارد خواستن،با توجّه به آج و ديگر نسخه بدلها:افزوده شد.
[٣] .سورۀ دهر(٧٦)آيۀ ٢٤.
[٤] .سورۀ ذاريات(٥١)آيۀ ٢٠.
[٥] .آد،گا:موسى.
[٦] .كا:ندارد.
[٧] .آد،كا:ندارد.
[٨] .آد،كا،گا:يعنى.
[٩] .اساس:ندارد،با توجّه به آج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.
[١٠] .اساس:لاقى،كا:لاحق،با توجّه به آج و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[١١] .آج و ديگر نسخه بدلها:استخوان.
[١٢] .اساس،آج:يمام،با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.