روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١١٢ - ترجمه

«رميم»آن باشد كه چهار پاى از گياه تر يا خشك به دهن خرد كند [١]و بيندازد و از آن جالب چهار پاى را مرمّه گويند و مقمّه،و اصل او در استخوان پوسيده من قوله تعالى: مَنْ يُحْيِ الْعِظٰامَ وَ هِيَ رَمِيمٌ [٢].

وَ فِي ثَمُودَ [٣] ايضا آيات؛و در ثمود-كه قوم صالح بودند-آيات و عبرتهايى هست، إِذْ قِيلَ لَهُمْ تَمَتَّعُوا حَتّٰى حِينٍ ؛[چون گفتند ايشان را] [٤]متمتّع [٥]باشى [٦]تا به روزگارى،يعنى آجال ايشان و وقت مرگشان،يعنى [٧]اگر كفر نياوردندى [٥٠-ر]ايشان را عذاب و صاعقه نيامدى بماندندى تا به اجلى كه خداى تعالى صلاح [٨]دانستى در آن.

فَعَتَوْا عَنْ أَمْرِ رَبِّهِمْ ؛ايشان عتوّ و طغيان و بى‌فرمانى كردند از فرمان خداى. [٩]فَأَخَذَتْهُمُ الصّٰاعِقَةُ ؛صاعقه ايشان را بگرفت-و آن آتشى بود كه از آسمان بيامد و ايشان را بسوخت [١٠]-و گفتند:هر عذابى را كه از آسمان آيد آن را صاعقه گويند [١١]و ايشان به صحيحه و بانگ جبريل هلاك شدند.

فَمَا اسْتَطٰاعُوا مِنْ قِيٰامٍ ،«من»زيادت است تأكيد نفى را،گفت:نتوانستند به‌هيچ‌وجه برخواستن [١٢]،يعنى از جاى نتوانستند [١٣]جنبيدن [١٤]و از عذاب بگريختن. وَ مٰا كٰانُوا مُنْتَصِرِينَ ؛و نيز قوّت انتقام نداشتند تا از ما انتقام كشيدندى.