نطقكم.بعضى ديگر گفتند:منصوب است بر صفت مصدرى محذوف كانّه قال:حقّ ذلك حقّا مثل كونكم ناطقين،گروهى دگر گفتند:براى آن‌كه مضاف است با مبنى،او را بنا كردند بر فتح لابهامه،نحو خمسة عشر.و اگر اضافت او با معربى بودى بنا نكردندى [١]نحو:مثل زيد و اين قول ما زنى است و قول اوّل قول جرمى است و أنشد المازنىّ:

لم يمنع الشّرب منها غير ان نطقت حمامة في غصون ذات او قال
گفت:چون«غير»را [٢]اضافت كرد با آن بنا كرد او را بر فتح.امّا معنى آيت، در او چند قول است [٣]:يكى آن‌كه معنى آن است كه [٤]من خبر دادم [٥].از باب روزى حقّ است و درست [٦]،چنان كه ناطقى شما،يعنى چنان كه در اين شك نيست كه شما ناطقى [٧]در آن شك مكنيد[٤٥-پ]بعضى دگر گفتند نطقى مخصوص خواست بر [٨]معنى [٩]: مِثْلَ مٰا أَنَّكُمْ تَنْطِقُونَ من قول لا اله الا الله،يعنى چنان كه اين كلمه حقّ است و درست است اين كه من وعده دادم حق است و درست بعضى دگر گفتند:چنان كه يكى از ما به زبان ديگرى سخن نتواند گفتن همچنين، روزى غيرى غيرى نتواند [١٠]خوردن و اين بر قاعدۀ ما درست نيايد،اگر گويند:

چه فرق باشد ميان آن‌كه گفتى«مثل ما تنطقون» [١١]و ميان آن‌كه گفت [١٢]

[١] .كا:كردندى.

[٢] .اساس+صفت،كه با توجه به آج و ديگر نسخه‌ها،زائد به نظر رسيد.

[٣] .همۀ نسخه‌ها:گفتند.

[٤] .آج و ديگر نسخه بدلها+اين كه.

[٥] .كذا در اساس و آج،ديگر نسخه بدلها:دادم.

[٦] .كا+است.

[٧] .كا:ناطق‌ايد.

[٨] .آد،كا،گا:و.

[٩] .آد+آن‌كه.

[١٠] .آد،كا،گا:روزى غيرى نتواند.

[١١] .اساس:ينطقون،با توجه به آج و ديگر نسخه‌ها تصحيح شد.

[١٢] .آج:گفتى.