است. براى استنباط درست، بايد ديد فقه چه دوره هايى را طى كرده، از چه بسترهايى عبور كرده، و در چه شرايطى توقف و ايستايى و در چه شرايطى بالندگى و رشد داشته است. و اين همه بدون اشراف بر ميراث فقهى گذشتگان ممكن نيست.

ديگر آن كه مى‌دانيم كه بخش مهمى از آثار فقهى ما همچنان به صورت مخطوط - و پراكنده در گوشه و كنار كتابخانه‌هاى شخصى و عمومى - باقى مانده و يا به صورت چاپ سنگى و غير محقق منتشر شده است كه استفاده از آنها آسان نيست بلكه با اين تشتت و پراكندگى، دسترسى به آنها براى بيشتر فقه پژوهان از محالات عادى است. مى‌دانيم كه بسيارى از فقيهان نامدار، علاوه بر كتابهايى كه در سراسر يا بخشى از ابواب فقهى نگاشته‌اند، در زمينه بسيارى از مسائل - به دلايلى و از جمله اهميت ويژه آن ها - رساله‌هاى جداگانه و مستقل پرداخته‌اند، مانند: نماز جمعه در عصر غيبت، تقليد ميت، تقليد اعلم، اراضى خراجيه، غنا، رضاع، ارث زوجه، عدالت، قبله، ثبوت هلال، طهارت و نجاست و ذبائح اهل كتاب، و.... و - به گفته استاد حضرت آية اللّه‌ حسن زاده آملى - «رسائل عالمان، تراث علمى و ارزشمند آنان است كه در موضوعات خاص با اهتمام فارد و عزم واحد تحقيق و تصنيف شده‌اند، لذا غالبا در موضوعاتشان انفع از صحف مبسوطه و اوقع فى النفوس اند» (١)و روشن است كه تصحيح و نشر آراسته وزين اين گونه نوشته‌ها در كنار هم و به ترتيبى خاص از جهات گوناگون سودمند است.

از ميان مباحثى كه پيشينيان به تفصيل به آن پرداخته و رساله‌هاى مستقل و متعددى در باره آن نوشته‌اند، مساله «غنا» است، كه از مسائل مبتلا به و حساس روز است و خوشبختانه تعداد زيادى از رساله‌هاى مربوط به غنا از دست تطاول روزگار مصون مانده و به ما رسيده است.

حدود شش سال پيش صاحب اين قلم نشر اين گونه رساله‌هاى فقهى را طى

(١)يازده رساله فارسى، ص١٣، مقدمه.