٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٩٥ - علم قاضى (٢) آيت اللّه سيد محمود هاشمى

ضعيف‌ترى از اين ظهور طولى در روايتى كه در تفسير عسكرى آمده است نيز وجود دارد، ولى آن روايت از نظر سند اعتبارى ندارد.

٢ - روايت ضمرة بن ابى ضمره است از پدرش از جدش كه گفت: امير المؤمنين(ع) فرمود:

«أحكام المسلمين(جميع أحكام المسلمين) على ثلاثة، شهادة عادلة أو يمين قاطعة، أو سنة ماضية من ائمة الهدى عليهم السلام (أو سنة جارية مع ائمة الهدى «عليهم السلام)».

(تمام احكام مسلمانان سه دسته‌اند: گواهى عادلانه،ياسوگندى قاطع ويا شيوه‌اى عملى از ائمه عليهم السلام) (١).

اين روايت با آن كه در كافى وتهذيب وخصال آمده است، از نظر سند ضعيف است؛ چون در سلسله سند آن ابى جميله كذاب(مفضل بن صالح)، وجود دارد ونقل احمد بن محمدبن ابى نصر بزنطى از ابى جميله كه در سند خصال آمده‌است، موجب تاييد او نمى‌شود، نقل بزنطى از كسى در صورتى مفيد است وموجب تاييد او مى‌شود كه آن كس‌معروف به دروغگويى نباشد ويا دليلى بر جرح او اقامه نشده‌باشد، وگرنه، نقل بزنطى از راويى كه معروف به دروغگويى است‌يا دليل بر جرح او وجود دارد، در بهترين فرض از مواردتعارض وتساقط در وثاقت راوى است.

هم چنين تمام رجال سند بعد از ابى جميله ناشناخته‌اند ووجود بزنطى در سند نيز، سودى ندارد، زيرا بودن بزنطى در سند براى توثيق كسى مفيد است كه مستقيماً از او نقل كرده باشد نه با واسطه. در ضبط رجال روايت نيز اختلاف هست، در وسائل اين چنين‌است: «ابى جميل، عن سليمان بن أبي أويس، عن ضمرة بن أبي ضمرة، عن أبيه، عن جدّه». صاحب وسايل اين سند را ازكافى نقل مى‌كند در حالى كه در نسخه‌هاى موجود كتاب كافى آن سند اين گونه است: «ابى جميله عن إسماعيل بن أبي إدريس، عن الحسين بن ضمرة بن أبى ضمرة عن ابيه، عن جدّه» (٢)در تهذيب چنين است: «عن أبي جميل عن إسماعيل بن أبي إدريس، عن الحسين بن ضمرة عن ابيه عن جدّه». و در خصال اين گونه است: «عن أبي جميله، عن إسماعيل بن أبي اويس، عن


(١)همان، ص١٦٨، باب ١ از ابواب كيفية الحكم و احكام الدعوى، ح٦.
(٢)تهذيب الأحكام ، ج٦، ص٢٨٧، باب الزيادات في القضاء و الأحكام ، ح٣.