فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٤ - كاوشى در حكم فقهى صابئان مقام معظم رهبرى
مراد از آن، پرستندگان بتهاست.
نتيجه آنكه، اين آيه ظهور كامل در آن دارد كه صابئان، از جهت اهل دين و كتاب آسمانى بودن، همانند يهود و نصارى و مجوس هستند. هم چنين آيه، ظهور كامل در آن دارد كه چهار گروه ياد شده، مستقل هستند، بدين معنى كه هيچ يك جزء فرقه و آيين ديگر نيستند.
خلاصه: رهاورد سخنان ياد شده، اين است كه استدلال به آيات سه گانه، در اينكه صابئان در زمره اهل كتابند، بى اشكال است بلكه جاى ترديد در آن نيست.
راه دوم: از راههايى كه مىتوان براى كتابى بودن صابئان به آن تمسك كرد، مضامينى است كه از كتابهاى ايشان نقل شده است، كتاب هايى كه آن را آسمانى مىدانند و به پيامبران معروف منتسب مىدارند و از جمله آنچه از كتاب «كنز اربا» (مطابق آنچه گفته مىشود به معناى گنج بزرگ) نقل شده است. اين كتاب مشتمل بر عقايدى است كه جز از اديان حقيقى الهى معهود نيست مثل عقيده به توحيد، معاد، متصف ساختن حق تعالى به اسماء حسنى و صفات والا و هر چيز را به او واراده او منتسب دانستن و... و آنان دعوى آن دارند كه كتاب ياد شده كتاب يحيى است، كه او را آخرين پيامبر الهى مىدانند، يا كتاب شيث و صحف آدم يا كتاب ادريس است، به اختلاف آنچه كه از ايشان نقل شده است. حال بنا بر آنچه سابقا ترجيح داديم كه بايد پيروان آيينها را در آنچه راجع به عقائدشان اظهار مىدارند، تصديق كرد و اين مطالب بر ديگران حجت است - مطابق بناى عقلايى كه ردع هم نشده است - زمينهاى براى انكار اصالت اين دين و اينكه به يكى از پيامبران الهى منتسب است، نخواهد بود.
نكته ديگر آنكه چون نزول كتاب آسمانى بر يحيى و آدم (ع) مسلم است و قرآن كريم به آن تصريح دارد، همان گونه كه ياد آور خواهيم شد، بنابر اين انتساب كتاب صابئان به يكى از آن دو پيامبر (ع) يا درست است و يا نادرست. در صورت اول، آنان بدون ترديد اهل كتاب هستند و در صورت دوم، جزو كسانى خواهند بود كه كتاب ايشان، شبهه كتاب آسمانى بودن دارد - مطابق آنچه كه سابقا در عنوان «شبهة اهل