٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٠٨ - علم قاضى (٢) آيت اللّه سيد محمود هاشمى

اكنون چهارمى را مى‌آوريم، سؤال كردم، حضرت فرمود: «بايد به هريك از اين سه نفر هشتاد تازيانه حدّ قذف زده شود. (١)

اطلاق اين روايات دلالت دارد تا زمانى كه چهار شاهد موجود نباشد، شهادت دادن وكسى را به زنا متهم كردن حرام است، حتى اگر از ناحيه قاضى باشد.

مقتضاى عموم آيه حدّ قذف وملاعنه وآيات افك در سوره مباركه نور نيز همين‌است، بدانجا مراجعه شود؛ زيرا از ظاهر آنها به خوبى روشن مى‌شود كه وجود چهار شاهد، موضوعيت دارد.

ادعاى آن كه اين ادله از قاضى در مقام قضاوت و اجراى حدود الهى، انصراف دارند، پذيرفتنى نيست، زيرا هيچ سبب براى اين انصراف وجود ندارد. روايات تصريح دارند به عام‌بودن اين حكم(جايز نبودن شهادت بدون وجود چهار شاهد) براى مقام مرافعه و داورى، با در نظر گرفتن شهود.

و قاضى نيز از اين لحاظ همانند شهود است، و تفاوتى ميان شهود عادل و قاضى وجود ندارد.

علاوه بر اين در لسان روايات، شدت و تأكيد به روشنى پيداست وحكمت اين حكم، بلكه علت آن اين است كه خداوند اراده فرموده بر گناهان پوشش‌بگذارد، وگناهى كه كمتر از چهار شاهد بر آن باشد، بر مسلمانان پوشيده بماند، ونيز لسان روايات گوياى آن است‌كه وجود چهار گواه، موضوعيت دارد، و روشن است كه در اين نكته تفاوتى ميان قاضى و غير قاضى نيست.

٥ - تمسك به روايت ابن عباس كه اهل سنت آن را درصحاح خود، در حديث ملاعنه آورده‌اند كه گفت:

«انّ رسول اللّه‌ لاعن بين العجلاني وامرأته، قال: و كانت حبلى ،فقال: واللّه‌ ماقربتها منذ عفرنا - والعفران سقيالنخل بعد أن يترك من السقي بعد الابار بشهرين - قال: وكان زوجها خمش الساقين والذراعين اصهب الشعرة، وكان الذي رميت به ابن السحماء، قال: فولدت غلاماً اسود أحلى جعد اعبل الذراعين، قال: فقال ابن شداد بن الهاد لابن عباس: «أهي المرئة الّتي


(١)همان، ح٩.